{"book":"adl0132","page":81,"text":"٤٣\nروحی انسان را مقهور و معدوم میکند، برای انسان وقتی جهت\nتمتع بنعمتهای الهی و مناظر و محاسن محیط نمیگذارد.\nعفت مطالب و شہوات خود را زیر نفوذ و حکم عقل می آورد\nاعنی هر خواہش و مطلب را قبلاً تفحص کرده مقصود را از اتیان آن تعیین\nمیدهد، و این حکمت بنظر هر متعقل خیلی بلیغ است، زیرا انسان\nبمجردیکه شہوت یا مطلب را زیر نظر گرفته فقط سه ثانیه در تعیین نتیجه و\nمقصود آن تفکر نماید ممکنست بمحض ظاهر شدن نتیجه آن مقصود\nو همان شهوت در نظر او خوار آمده نفس او این خواری و ذلت\nرا قبول دار نگردد. مثلاً اگر شہوت کسی را باقدام بر یک عملی\nتشویق دهد که آن عمل عبارت از تعدی بر حقوق شخصی دیگری\nباشد، اگر قبل از اقدام تنها ماہیت این اقدام را زیر فحص گرفته\nبرای او ظاهر شود که عبارت از تعدی بر حقوق است، امکان\nندارد که وجدانش حقارت و خوردی فعل مذکور را برای او مجسم\nنسازد، و بدیهی است که انسان هرگز ذلت و خوردی را بخود قبولدار\nنشده از اقدام باز خواهد ماند.","chars":837,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0132/00081.jpg","first_page":1,"last_page":272,"title":"Akhlāq va maʻlūmāt-i madanīyah : muṭābiq-i prūghram-i ṣinf-i chahārum-i Rushdīyah va Dār al-Muʻalimīn-i ibtidāʼīyah / bitaḥrīr-i Ghulām Muḥyi al-Dīn Khān, tarjumān-i ʻArabī ; va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān اخلاق و معلومات مدنيه :اخلاق و معلومات مدنيه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0132/81","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0132/canvas/81","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0132/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0132_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}