{"book":"adl0132","page":48,"text":"ضروریات را حاضر نمی‌سازند، بلکه آنها را بقوهٔ فکریه و سعی و عمل\nبوجود میرسانند، و فضل در قوهٔ فکریهٔ آنها راجح است بعلم، زیرا\nهر یک را باصول و ذرایع بهتر ساختن اسباب و امورات خود رهبری\nمیکند، زارع را بر طبایع زمین و تاثیرات اقلیم صانع را بر قواعد\nصنعت\nو حکمت‌های آن مطلع می‌سازد، حاکم را از اصول عدالت، و زن را\nبر قواعد و فنون تربیهٔ اطفال که مردهای مستقبل جامعه اند واقف\nمیکند، تاجر را بر اصول اقتصاد و کسب، عالم را بر اسرار و خواص اشیا\nو امور مطلع می‌سازد. . . . . . . . . . . خلاصه اینکه علم\nهر یک را از اسرار هر چه که خواهد با حقایق و خواص و ذرایع آسان\nکردن آن نامیدا ناند، بذریعهٔ علم ضعفهای خود را با وسایل تقو\nشان، احتیاجات خود را با وسائل تلافی شان، وظائف خودرا\nدر مقابل افراد بنی نوع دانسته میتوانیم، علم پرده‌های ضخیمی را\nکه عادت آنها را در مقابل چشم و افکار مایان پیدا کرده بین\nحقیقت و ما حجابی میگردد رفع کرده هر فرد را از حیثیت خودش\nدر جامعه میدا ناند، علم اولیه است که کل امورات مدنیت","chars":898,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0132/00048.jpg","first_page":1,"last_page":272,"title":"Akhlāq va maʻlūmāt-i madanīyah : muṭābiq-i prūghram-i ṣinf-i chahārum-i Rushdīyah va Dār al-Muʻalimīn-i ibtidāʼīyah / bitaḥrīr-i Ghulām Muḥyi al-Dīn Khān, tarjumān-i ʻArabī ; va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān اخلاق و معلومات مدنيه :اخلاق و معلومات مدنيه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0132/48","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0132/canvas/48","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0132/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0132_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}