{"book":"adl0132","page":188,"text":"۱۸۱\nتو بحقوق دیگران تعرض مباش و من حقوق ترا حمایت میکنم. فرضاً اگر\nقانون نباشد، هر کس نمیداند که تا چه اندازه خواهشات خود را متبع شوم\nیا کسی را از اتباع مفرط برای خواهشات و مطالب آن مانعی نمیباشد\nمقصود از قانون فقرات و حدودی است که مصلحت جامعه\nاتباع و مراعات آنها را لازم داشته میباشد، همه حدودی که تجاوز از\nآنها بحیات جامعه ضرر داشته باشد در قانون مسطور بوده الم و تعذیب\nمعین برای متجاوز در آن مقرر است قانون نه فقراتی است که در یکدفعه\nوضع شده مدتهای عمر از همان فقرات تغییر نیابد، بل بالعکس چون\nحالات جامعه در تغییر است نیز قانون با حالات مردم متابعت دارد\nو قانون را مظهر احوال یک جامعه میتوان قرار داد، زیرا قانون عبارت\nاصلاح احتیاجات جامعه است، و جامعه را از روی احتیاجات آن\nفهمیده میتوانیم. امّا از حیث تغیر هر عرف یا عادات یا غیره مؤثرات\nو شیأ زیاد یا کم شوند. نسبت باین تبدلات قانون ها نیز تغییر مییابند\nمثلاً عرفهای سیئه عدیده است که پیشتر در جامعه ها متداول بود، مگر\nمرور زمان آنها را از ملکات بشریه زایل ساخته، رسم و جزای همان\n\nمرکز صحافی\nصانع کو\nخلان\n۱۴۰۰","chars":966,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0132/00188.jpg","first_page":1,"last_page":272,"title":"Akhlāq va maʻlūmāt-i madanīyah : muṭābiq-i prūghram-i ṣinf-i chahārum-i Rushdīyah va Dār al-Muʻalimīn-i ibtidāʼīyah / bitaḥrīr-i Ghulām Muḥyi al-Dīn Khān, tarjumān-i ʻArabī ; va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān اخلاق و معلومات مدنيه :اخلاق و معلومات مدنيه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0132/188","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0132/canvas/188","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0132/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0132_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}