{"book":"adl0132","page":150,"text":"١٤٣\n\nباید دارای بعضی معلومات و از اسرار بعضی امورات کون مطلع باشد\nو تنها کتابت و قرائت کفایت نمیکند والا حاجت بتاسیس\nمکاتب نمی شد چه هرکس میتواند خارج مکتب هم دارای سواد\nشود. بلکه علاوه بر سواد داشتن یک فکر و عقل سلیم برای فرد\nلازم است تا بتواند سخنات واقدامات وی غلط و خارج دایره\nصواب نباشد. اگر چه قوه مفکوره و تعقل در انسان طبعاً موجود است\nولی بحرکت افتادن آنها تربیت و ریاضتها را بکار دارد بهمین ست\nکه در ابتدای مراحل حیات قبل از اینکه انسان در سلک افراد\nعاملین جامعه منضم گردد و درهمان حینی که قوه های عقلیه درحال\nنشو و نمای خود هستند، او را در مکتب میگذارند. در آنجا تربیه\nو ریاضت هائیکه برای او در حیات لازم است، بترتیب\nو نظام مخصوص تحصیل میشود.\nمزیت بزرگ انسان همین است که در میدان مبارزه\nحیات امور و عوارض دنیا ئیکه از زیر نظر وی میگذر د باید آنها را\nدرک کرده بتواند هرچند عقل او در مقابل آن امور و عوارض","chars":813,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0132/00150.jpg","first_page":1,"last_page":272,"title":"Akhlāq va maʻlūmāt-i madanīyah : muṭābiq-i prūghram-i ṣinf-i chahārum-i Rushdīyah va Dār al-Muʻalimīn-i ibtidāʼīyah / bitaḥrīr-i Ghulām Muḥyi al-Dīn Khān, tarjumān-i ʻArabī ; va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān اخلاق و معلومات مدنيه :اخلاق و معلومات مدنيه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0132/150","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0132/canvas/150","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0132/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0132_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}