{"book":"adl0131","page":192,"text":"کتب\n۱۸۱\nمساحت\n\nقائم الزاویه که اضلاع مثلث مذکور ۴۰ فث و ۳۰ فث باشند معلوم باید کرد\nپس بموجب دفعه (۵۵) یک ضلع معین ۵۰ فث است ۴۸ = ۲۴۰۰/۵۰\nپس ارتفاع معین ۴۸ فث است -\n(۱۵۴) وقتیکه اضلاع ذواربعه الاضلاع معلوم باشند پس رقبه آن ذواربعه الاضلاع\nمعلوم کنید که اندرون دائره ساخته شود -\nقاعده - از نصف مجموعۀ اضلاع هر یک ضلع را تفریق کنید جذر حاصلضرب\nباقیات رقبه مطلوب خواهد بود -\nمثال - اندرون دائره یک ذواربعه الاضلاع ساخته شده است دو\nاضلاع ذواربعه الاضلاع مذکوره ۷۵، ۵۵ و دو اضلاع ذواربعه الاضلاع مذکور\n۱۰۰، ۱۰۰ فث اند پس رقبۀ ذواربعه الاضلاع مذکور را معلوم کنید -\n\n۱ رقبه ذواربعه الاضلاع مر ط ن ف = ۱/۲ ( ا ب) ( ط ن) ذ + ۱/۲ ( ج ح) ط ی = ۱/۲ ( پس رقبه مر ط ن ف = ۱/۲ ( ا ب+ ج ح)\nط ن ذ+ ا - ا/ر- ۱ م ن ا= ب+ ج = ا ب ذ و ر ۱ و ۱ ذ ر ج ن ذ= ج/ر پس رذ+ ا = ا/ر=\nب + ج / ج+ ا یعنے ذ را / ج+ ا = ا/ر یا ا/ج+ ا ( ب ج + ا د) = ذ + ا - یا - ج = ق فرضا نہ = ۴ -\nق/ ا ( ب ج + ا د) پس ذ / ا = ۴/ق یا ر/ق یعنے ذ / ا = ۱ \nق/ ۲ ( ب ج + ا د) پس رقبه بجمعہ و مر م ط ن ف = ۱/۲ ( ا د + ب ج)\n\n( س - ا ) ( س - ب ) ( س - ج ) ( س - د ) کا جذر رقبه مذکور است یہنے س = ( ا + ب + ج + د ) / ۲ = س \nپس ( س - ا ) = ۱/۲ ( ب + ج + د - ا ) و پس ( س - ب ) = ۱/۲ ( ا + ج + د - ب ) و پس ( س - ج ) = ۱/۲ ( ا + ب + د - ج ) \nو پس ( س - د ) = ۱/۲ ( ا + ب + ج - د ) \nپس رقبه مربعه مر ط ن ف = ۴^/۲ / ق = ا / ۴ ( ا + د + ب + ج ) = ۱/۲ ا / ق ( ا + د + ب + ج ) \nپس رقبہ ( س - ا ) ( س - ب ) ( س - ج ) ( س - د )\n۲","chars":1361,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0131/00192.jpg","first_page":1,"last_page":381,"title":"Kitāb-i ʻIlm i masāḥat کتاب عالم ا مساحت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0131/192","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0131/canvas/192","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0131/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0131_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}