{"book":"adl0122","page":38,"text":"در بین دیگر ممالک بسته باندازه عمومیت تعلیم و کمالاتیکه بطور\nمجموعی در آن جامعه باشد\nعلاوه بر این تشابهات يك هم مثلی و یا مانندی دیگر است که فرد را\nبجامعه شبیه‌تر میسازد و آن مسئله دچار شدن بامراض است یعنی همچنانکه\nفرد طبعاً بامراض دچار می‌شود نیز جامعه‌ها طبیعةً برای دچار شدن\nبامراض مستعد هستند\nواگر مرض فرد عبارت از تبها و دردها و بلاها و بهم‌خوردن اخلاط‌ها\nباشد . امراض جامعه شورشها و بحرانها و اغتشاش‌ها و انقلابها و بر\nهم خوردن حزبهاست .\nهمچنین تا آخر هر چند تتبع کنیم این تشابه را زیادتر و قریبتر خواهیم\nیافت . که شاید لذیذ‌ترین ومفید‌ترین مطالعات باشد . چه قانون\nالهی در خلق اوست . ولذیذتر از مطالعه و دریافت قوانین خالق بزرگ\nچه خواهد بود ؟\nوچون پیداشدن امراض برای فرد امر طبیعی است . عیناً می‌بینیم که در جامعه\nها ایضاً مسئله عادی و طبیعی است چنانچه سال تمامی نمی‌گذرد که خبر\nيك و یا چند بحران و یا انقلابی در عالم نشنویم . ولی مراد نه گفتن اینستکه\nچون پیدا شدن امراض در فرد حتمی و پیدا شدن انقلابات لابدیسات\nباین سبب این انقلاب مهم یکی از آن بحرانات طبیعی بود و بس . بلکه\nمراد از این تطبیق پیش‌کردن يك توضیح دیگری بود .\nو آن : وقتیکه بطرف صورت مریض شدن فرد تعمق کنیم خواهیم دید\nدر عین اینکه اصلاً مبتلا شدن به امراض امر طبیعی است . ولی بازهم\nاین طبیعی بودن بدو صورت است . یکی علل واسبابیکه از اهمالات صحی\nوسوء تدبیر جسمی پیدا شود . دیگر آنکه اسباب وجراثیم مرض\nبدون اختیار واراده یا بدون اینکه اهمال و یا عدم اهمال در آن دخلی داشته\nباشد . مرض پیش شود .\nعیناً در انقلاب هم بعض اسباب و علل آن از نوعی میباشد که سر بخود\n- ۲۹ -","chars":1432,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0122/00038.jpg","first_page":1,"last_page":318,"title":"Buḥrān va najāt بحران و نجاتبحران و نجات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0122/38","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0122/canvas/38","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0122/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0122_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}