{"book":"adl0016","page":94,"text":"جلد اول ۹۵ کتاب القاضی\n\nبہر وجہی کہ ممکن باشد و حال آنکہ مرد میلان را مهارتہاست در حیلها و دریافتن و گردانیدن سخن بسخن و ترک\nطریق و ظاهر نمودن سخن باطل را بصورت حق پر وقتی که با طریفی در شیئی گرفت خلاصه میکند به خصم خود و سیر بهر فریباستی\nخود پس حلال نیست مفتی را که مددکاری کند آن وکیل را بر گمراهی او و تحقیق علما کفته اند که صواب تھا کہ کسی شادان\nباشد باطل نماند خود پس نادان است زیرا که گاهی میرسد شخصی نامبر شرعی و قرینها دلالت میکند برای مفتی\nمیداند که بدرستی مراد او رسیدن است بسبب این پرسیدن بغرض فاسد چنانکه دیده ایم درین بسیار و معا\nکار مراینکه از غفلت مفتی لازم میشود ضرر عصمی بدین پس لازم است که مفتی غافل نباشد ويجوز للشاب الفتوى\nاذا كان حافظاً للديانات وواقفا على الدرابات محافظا على الطاعا مجانبا للشهوات والشها والعام\nكبيرا كان أو صغيرا والجاهل صغير وان كان كبيرا كذافي فتاوى قاضيخان قديس محبر المرافق وابو البركات\nو جائز است شخصی که ان فتوی دادن قوت کسی که حافظ بوده باشد مر درا با تار را واقف و آگاه باشد بر ایا\nو طاعت کننده باشد بر طاعتها و پرهیز کننده باشد از ارزوهای نفسانی و شبهات پر شخص علم البرتر\nاست در مرتبه و استحقاق تعظیم را دارد اگرچه خرد سال باشد بهبر شخص حابل خرد است در مرتبه اگرچه برکست\nباشد هم چنین ذکر شده است و فتوی عالمگیری که نقل کرده از بحر الرائق ولا ينبعى له ان يجتاح للمفتی\nاذا لم يسئل عنه واذا اخطاً رجع ولا يستحيى کذا فى النهر الفائق در عالمگیری\nو نمی شاید مفتی را که قصد و میلان کند برای فتوی دادن پیشی که از وسوال نشده باشد و هر گاه خطا شود در حکمی رجوع نماید\nاز ان و حیا و ننگ نماید از رجوع از ان حکم خطا همچین آورده در کتاب نهر فائق وفى الشرائط معرفة\nالمختا لتصحيح مسائله وجهان و حتر ان يحفظ مذهب اما ويعرف قواعده واساليبه و\nمیرا لأصول المأخوذة المباحث في الخلاف من أيمة الفقه ويخو ل الفاطمريزان يفتي في الفروي\nالشرعية ولا يجيب الافتاء فيما لم يقع ويحرم التساهل في القثو و اتباع الحميلان فتوى الاغراض\nوسوال من عرف بذالك ولا يفتق فى حال تغير اخلاقه وحر و من الاعتدال ولو بفرح وحط اختبار\n\nفايده در اینکه فتوی دادن شخصی آن صورت\nفايده در اینکه نیست مر عالم علم اصول و علم مناظره را فتوی دادن","chars":1935,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00094.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/94","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/94","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}