{"book":"adl0016","page":92,"text":"جلد اول\n۸۳\nكتاب ادب القاضي\n\nشما رحمهم الله تعالي براينكه واجب است كر متقي مجتهد باشد همچنین ذکر شده است در فتاوی ظهيريه و خواني يوسف وحج الله\nاستفنی في مسئلته فاستوی دارند همي ونعهم فمرافقي تعظيما لأهل الافتاء كذا في التبیین (عالمگيري) و از امام ابویوسف\nروایت شده است كه طلايق پيشي از ان حضرت در سندليس برابر دست اكرديدور دا بوشيده و دستاربست پس شافعي او را از\nتعظیم برائ محترمی همچنین و رده است در كتاب تبیین والفاسق لا يصلح مفتيا وكذا لا يتوجه قوله لفاسق حذرا\nعن نسبته إلى الخطاء (هدايه) وهذا التعليل لا يظهر في زماننا لانه قل يعرض عن القول لضروة قصد القربي\nفاسد و ربما يعرض للتقرب لك فساد النص (طحطاوی) (وقيل لا وكثر) قال العيني واختاره كثير من المشايخ\nكنا في فتاوى عالمگیری ناقلا عن البحر الفايق (ابو البرکات) وجزم به صاحب المجمع وله في شرحة عبارة\nبلقعه وهو قول الائمة الثلاثة ايضا (درمختار) وظاهرها في التحرير وجها بأنه صحيحه\n(رد المحتار) انه لا يحل استفتاؤه اتفاقاً (بحر) والحاصل انه لا يعتمد على فتوای لفاسق (درمختار)\nو فاسق صلاحیت افتاء شرعی ندارد زیر اکه در کوشش میکند در ادعای مستحنک فتاوی ممانعت از نسبت کردن ایشان او را\nبسوختی پس بنا بر این قول قراي على مفتي جائزه است و این ایل ظاهر میشود در زمانه مازیرا که فاسق روی میکرداند از نص بضرورت\nجهت قصد کردن غرض فاسد خود و بیمار واقع میشود که معارضه کرده میشود هراه با ونص پس دعوی میکند فساد نص و بعضی ها\nگفته اند که فاسق صلاحیت ندار بومفتی شدن و مصنف کتاب عینی گفته که اختیار کرده اند بسیار از علمای متأخرین جمهم الله\nهمچین این همچنین در ده است در فتاوی عالمگیری در حالیکه نقل کرده است از کتاب بحر فایق تو حین جزم کرده به ایران\nقول صاحب مجمع مجمع و مراد است در شرح کتاب مجمع عبارت بلیغه و این قول نیز قول بر سه امام است که امام شافعی و امام\nاحمد خنبل امام مالک رجمهم الله تقاسقته وظاهر اینکه در کتاب تحریر آورده بک وجه صحه آن است که رو ایست طارحی می زا دیجات\nعلماء حاصل حکم گذشته اینا عتماد برقوا فاسق نیست ولا خلاف فى انشراط إسلامه حكمه يوثق ببعضهم بتعلمه يجوز\nاستفتوا الحمى تغلب عليه الصلاح والسهوقات وهذا شرط لا زمر في زماننا فان العادة اليه من من صار في يده متولى\nاستطال على خصمه وقهره بمجرد قوله اما فى الحق بان الحق مع والخصم جاهل لايد ري مافي الفتوى\n\nقاعده\nدر اینکه فاسق صاحیت\nافتا را دارد\nیانه\n\nقاعده\nدر اینکه مفتی خبرداریا\nباحوال مردم","chars":2101,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00092.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/92","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/92","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}