{"book":"adl0016","page":87,"text":"جلد اول\n۷۸\nکتاب القاضی\n\nالا لمن ليس بوطنه وللقاضى بحكم امام اياما وقيل نصفا وحسين واقتنع في الاصح من القبول ومات على الاباء\nكذا فى العبادتيه (نص) نامید مرد بکتاب حکم آن مهر دست را که اگر شخصی می ترسید بظلم کردن در حکام شرعیه یا متعین\nشدن و برای قضا که دیگری مانند او یافت نشود در فقهام کلیه شهر با بهر ما نند در باب نکاح چنین است که قبول کردن قضا\nبر اسی او جایز نیست از جهت مقدم بودن دلیل حرمت بر دلیل اباحت اگرچه قضا فرض است بر دو تحقیق کرد و\nشده است اینکه امام ابوحنیفه رحمہ سه دفعه برای قضا خواسته شد پس امام رحمة الله علیه منع آورد تا که بند می کردید و\nدر هر دفعه سی تازیانه زده شد تا که امام ابویوسف رحمر مر اور اگفت که اگر قبولدار شومی امر قضا را هر اینه نفع تو\nمردمان میرسد پس امام ابوحنیفه رحمن نظر کرد بسوی او مانند نظر کردن خشمناک پس امام رحمر گفت که اگر مامور شوم\nاینکه بگذرم از دریای ژرف بشناوری و آب بازی یا بدین امر قا در بستم بلکه نیستم پس مام ابویوسف رح گفت\nکه دریا ژرف است و کشتی محکم و استوار کشتنبان و عالم است بین توانائی داری پس امام علیه الرحمه گفت\nکه یا میدانم تر که قاضی شومی و این کرامتی است از حضرت امام اعظم رحمہ اللہ علیہ که قاضی شد نجرت ما مرا بوبوس\nرا دانست امام ابویوسف رحمر سر خود را فر و برده نظر نکر در بسوی امام ابوحنیفه رحمر بعد زین محال و این قصه\nحضرت امام رحمۃ اللہ علیہ دلالت میکند بر مکروہ بودن داخل شدن بضاد آن قول بعضی فقها است و سابق ذکر کردیم\nاینکه برای شخصی قادر باشد بر قضا مکر وه نیست قبول آن وظاهر کلام امام رحمہ این است که نشان میدہند تعذرا ز\nتفریغ و ناتوانی خود را براجرای حکام شرعیه و ازین سبب قبول نکرد و بہین قول صاحب فتح القدیر تصریح کرده\nکه بدرستی که قبول کردن قضا جا زنیست مکر برای کسی که بر او غیر مکروه شود وازین سبب زده شد امام رحم چند روزد\nپنجاہ و چند روز بندی شد و منع آورده بود از قبول قضا در روایت اصح و وفات نمود بر حالت منع آوردن از\nقضا و بجوار رحمت حق تعالی پیوست چنانکه در کتاب بزازیه آورده اذاکان فى البلد قوم بصلحون للقضاء\nوامتنع واحد منهم لايا ثم كذا فى المحيط ولو امتنع الكل حفظوا الجاهل اشتركوا فى الاثم كذا فى العناية صريح\nولو علما المسلمة امك يصلح للقضاء فذلك البلد لمن يصلح لذلك كلنا ثم على المسلمة كذا فى شرح كتاب ابى القاسم","chars":2000,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00087.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/87","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/87","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}