{"book":"adl0016","page":84,"text":"حصه اول\n۷۵\nكتاب القاضي\nمقرر كردن قاضی رواست و او را ولایت دادن بحکم قضا بشخصی بطریق نائب بودن و از طرف تسلطان\nويجوز التقلد من سلطان الخوارج واهل البغى واذا صحت التولية صح العزل (در مختار) فاذا ولى سلطان البغاة\nقاضياً وعزل العدل ثم ظهر بالعليهم احتاج قاضي اهل العدل الى تجديد التولية (رد المحتار)\nرواست قبول قضا از پادشاه خوارج واز کسانیکه از پادشاه یاغی شده اند و وقتیکه مقرر داشتن قاضی از پاد\nاهل بغى صحیح شد پس معزول نمودن و قاضی را نیز صحیح ست پس وقتیکه مقرر کند پادشاه طائفه باغیان قاضی\nیا غی و معزول گرداند قاضی عادل که از طرف پادشاه اهل عدل مقرر بود بعد از ان ما برایشان غالب شویم درینصورت\nمحتاج است آن قاضی اهل عدل که پیش از مینوی باغی بود به نو دن مقرر میلی و محتاج حکم او هستی تا نقد میشود که پادشاه\nاهل عدل از دو مهر او را مقرر کند و همان مقرری او باطل نمی باشد واذا رفع قضاء الباغي الى قاضى العدل امضاء\n(در مختار) الى حيث كان موافقا لوجه كذا في المجتبى قوله من الا بالقتل و فى البحر يكره تقلد فقا ض علی داخ ظن ان يحكم\nبمالد کمر نه بل مفعول نکنه مجلسی جانیکه موافق باشد با قضاء بجا مجه در باغاضیان نیز چنین ست که مهر کام بکند کی کیسی و گرنه حکم ان\nلازم ستهم بهمین لى معنى است الى ابا اى في قضاء القضاء الى امور و الى مدان او را به كجائين اللعوز به القضاء لمن يخاف\nان يجنب فريضه (ہدايہ) و با کبریست درآمدن قضا بر شخصی که او تا و خرسنی داشته باشد اینکه در قضا از داخل بانمور\nيترك الحفظ من الخان المحرف والامني بلندر فيجت بكنان حيث يطالب من الفتى جعله بدلية واكلا وكدا محرم في محلال المصنع عصبان\nو در آمدن در قضا مکروه است در کیسی که می ترسد از نتوانی خود از داهم دانستند قضا با ین نباشد و در شخص که از ظلم کردن\nدر امر قضا تا که مکروه در آمدن در امر قضا بسید برفعل منسج او مزا د مکروه بودن مکروه تحریمی است زیرا که غالب است\nدر بن وقت واقع شدن در چیزی که منع کرده شده آنقضا ست وفعل الكراهة او الوجوب لا فى القبل و في ملحمة بلع عيوبه\nنفس الكالال السلطا يمكناي فضل الصبرة ويتمه لمالك كذاني في القدير ولا لوكان السلطان يفصل القضايا وفي البنال وفوع\nميا الموت و المواتقهم كذلك البولية (جش) و محل كراهیت در مقامست که تعیین نشده باشد بر او و\nشدن اگر تعیین شد فرض عین میگردد بزا و لازم میشود برا و نگاه داشتن نفس و را از ظلم کرفرض عین میشود\n\nملا مهار ا تمس\nعادل عد\nمعز ولایت\n\nاصلی نه ارول متل\n\nقاعده\nدر بیان داخل\nشدن در امر قضا\n\nقاعده\nدر بنتا م قضا لم","chars":2149,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00084.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/84","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/84","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}