{"book":"adl0016","page":77,"text":"جلد اول ٦٨ کتاب ابوالقاضی\n\nوان یکی صح ومح واذ التمر بنا هذه الخصال وجدناها في كثير من الناس فلا يكاد يعرف العاقل من الاحمق فان\nعیسی علیه السلام عالمیت لاكمه والابرص فابرأ هما وعالجت الاحمق فلم ابراء(خص) و مراد از متمر بودن باشی\nدر اصل ادین است و کامل العقل باشد پس و یا پادشاه ولایت قضا را با حمق احمق شخصی ست که ناقص العقل باشد بکته است\nدر کتاب تصوف که حماقت کسی است خلقی طبعی که نفع نمیرساند دران مسیج چاره و حماقت درضبی است که درآن\nمرگ است و در حدیث شریف است که احمق اشترین خلق است نزد خدای تعالی زیرا که محوم کردانیده او را خدایتها\nاز عزیزترین شیا نزد تعال ان عقل است و بدی که میشه در صفت احق بسته بهت بیبازی شیرین تر کجا می بروان مین میش\nاز طاعت پس کسی بلاند طاقدان را در این کوچک که دا باشد و اینکه با ن عقل اپ پل کم علی این پل بهترین\nخلق است و انچه صفت احمق است بحسب افعال انست که نظر کردان است در اخر کار و اعتما د کردان است\nبر کسیکه نشناسد سگ من یعنی حقیقت حال او را با معلوم نباشد و دیگر از صفات حماقت خود منی و بسیار کوئی پیش کیست\nوبی تاملی نمودن در جواب است و بسیار بگوش چشم گریستن خالی بودن او از لم ونست شاکر دان است در کرد ار بکار\nو رفتار و بیکی و نادانی وستم پیشی و بیهردی وفراموشی دکبر کبر است اگر توانگ شود سخت شادی نماید و اگر متیاج\nنا امید کرد و گر سخن کویا سن نگوید اگر سوال کرده شود در جواب وجاهت را تعجل کند و اگر خود سوال کند روانون\nمبالغه نماید و ارسن نوید نیکو نگوید هرگاه سخن یا د کلمه شود داند واگر به خند خنده کند و گر برید با ازبند و صدا\nبرنا ل و اینکه با کرد ما این های این نارا درباری زمردان پر نزدیک نیست که شاخت بود\nعاقل از امنیتی تمیز وفق میانشان شکست باید که پا شاه بیانگر نظر وعقن کرده لاقت قضا را عهده\nلایق گذاشته امر فضا نصب کند که حضرت عیسی علی نبیا و علیه السلام که معاله کردم کور را در زاد مرآه\nپیس زرد و را پس کو کردانیدهم ان باری و فراب و اوند تعالی و علاج نود مراحم اس است نیافت\nو یکون شایدا با مرجع بعنف العالمن غير ضعف (بحس) و باشد قاضی سخت در اجرای حق بدون تندی\nو درستی ونزم باشد بدون ناتوانی و بیدلی فکل من الالمل ما هو حبا لبط حيل الاطابت لكل كل اوله ومناقصتها","chars":1910,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00077.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/77","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/77","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}