{"book":"adl0016","page":676,"text":"جلد اول\n٦٦٤\nکتاب ادب القاضی\nبودن عقل تو بود و آن مرد گفت که نه چنین است بلکه طلاق و آزادی از من واقع شده بود و حال\nآنکه دیوانه بودم و آن دیوانگی او میان مردم معلوم بود پس بدرستی که قول معتبر مرآنمرد راست\nو گردید مانند آنکه شخصی گفت مردیگر یرا که اقرار کرده بودم برای تو و حال آنکه عقل من رفته بود\nاز جهت مرض برسام و حال آنکه آن شخص معلوم بود که بدرستی آن مرض با و بود پس درینصورت\nنیز معتبر قول اوست در اینکه عقل من رفته بود ولو اقر القاطع او الاخذ في هذ\nالفصل بما اقربه القاضی یضمنان (بدایه) واگر اقرار کرد برنده دست و یا گیرندۀ مال درین سنگام\nبا چیزی که قاضی بان اقرار کرده بود تا واندا رمیشوند ولو كان المال في يد الأخذ قائماً وقد\nاقر بما اقربه القاضي والمأخوذ منه المال صدق القاضى فى انه فعله في قضائه\nاو ادعى انه فعله فى غير قضائه يؤخذ منه (بدایه)\nو اگر آن مال در دست گیرندۀ آن ثابت بود و حال آنکه گیرندۀ مال اقرار کرده بود با چیزیکه\nاقرار کرده بود قاضی بآن و اشخصی که مال از او گرفته شده بود راستگوی کرده بود قاضی را\nدر اینکه این کار را که تبستم گرفتن مال است در حال قضای خود کرده است یا دعوی میکرد انشخص\nکه مال باز گرفته شده بود این را که بدرستی قاضی این کار را کرده بود در غیر حال قضای خود دریں\nگرفته میشود آن مال از آن شخصی که مال در دست اوست و داده میشود بآن شخصی که مال از اوگرفته\nشده است ثم اعلم ان الاصل ان المقر اذا اسند اقراره الى حالة منافية للضمان من\nكل وجه فانه لا يلزمه شيئ منها ما ذكرناه ومنها لو قال لعبد لغيره بعد العتق قطعت يدك\nوانا عبد فقال المقر له بل قطعتها وانت حر فالقول للعبد (فجر)\nپسر بدانکه بدرستی قاعده کلیه این است که بدرستی اقرار کننده وقتی که نسبت کند اقرار خود را با نجان\nکه منافی باشد تاواندار شدن اور از ہر وجہ پس بدرستی که لازم نمیشود بر او پیچ چیزی بعضی ازان","chars":1597,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00676.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/676","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/676","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}