{"book":"adl0016","page":675,"text":"جلد اول\n۶۶۶\nکتاب ادب القاضی\n\nواگراخدا مندلما مقرا بدمع ان وهو قاد را توانایی او وقتی که معزول کرده شد قاضی و گفت مردیرا که مرا\nبودم از تو هزار درم را و داده بودم آنرا بفلان کس که تحقیق حکم کرده بودم بان هزار درم برای او بر تو\nپس آن مرد در جواب قاضی گفت که گرفته بودی تو آن هزار درم را از من بستم پس در یعضورت\nقول قاضی معتبرست و همچنین حکم است اگر قاضی گفت که حکم کرده بودم بریدن دست تو بچین و آن\nحکم که قول قاضی معتبرست در آنوقت است که آن کسی که بریده شده باشد دست او و کس\nکه گرفته شد و باشد از و مال اقرار کنندگان باشند باینکه قاضی این فعل را کرده بود در آنحالیکه\nقاضی بود و بر قاضی سوگند کردن نیست در صدق قول او ولو اقر القاطع او الآخذ بما\nاديه القاضي لا يضمن ايضا (هدايه) واگر اقرار کر د شخصی بریده دست یا اقرار کرد شخص\nگیرنده هزار درم با پینز یكه اقرار کرده بود قاضی بان یعنی گفت که در زمان قاضی بودن او بریده\nام دست اور آیا گرفته ام هزار درم را بحکم قاضی در یمورت شخص اقرار کننده نیز ضامن\nنمیشود چنانکه قاضی ضامن نمیشود ولو زعم المقطوع يده او المأخوذ ماله انه فعل ذلك\nقبل التقليد اوبعد العزل فالقول للقاضي ايضا (بدايه) وهو الصحيح (هدايه) فصاكها\nاذا اتفقا على الطلاق والعتاق وقالت المرأة والعبد كان ذلك في\nحال صحت عقلك قال بل وانا مجنون وكان جنونه معهود أفان القول له وكالوقال اقررت\nلك انا ذاهب العقل من برسام وهو معلوم انه كان به (فتح ) واگر گفت آن کسی که بریده\nشده دست او یا انکسی که مال او گرفته شده است این را که بدرستی قاضی این فعل را کرده\nبود پیش از ولایت قضای او و یا بعد از معزول شدن او پس در ینصورت نیز معتبر قول قاضیی ست\nو این قول صحیح است پس این حکم گردید مانند آن حکم که زن و شوهر اتفاق کردند بطلاق با مانها\nو غلام اتفاق کردند بآزادی و گفت آنزن و آن غلام که این طلاق و این آزادی در حال حیا\nبودن","chars":1610,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00675.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/675","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/675","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}