{"book":"adl0016","page":669,"text":"جلد اول\n٦٦٠\nکتاب ادب القاضی\n\nکند خرند و بر وصی و میشود آنرا و کردن از مال وصی و رجوع نکند بر ورثه و حصه ایشان اخرج القاضی\nالثلث للفقراء ولم يعطهم ایاه حتى هلك كان الهالك من مالهم ای الفقراء والثلثان للورثة هدایت قاضی\nبرآورد قاضی سوم حصه مال مردہ را برای فقیران ونداد آنرا بایشان تا که تلف شد آن سوم حصه\nمال می شود آن تلف شده از مال فقیران و آن حصه یکه باقی مروارشان مرده راست\nالفصل الثالث\nفيما يُصَدَّقُ القاضي مالا يُصَدَّق و غیر از فصل سوم در بیان آن چیزیست که راستگوی\nکرده میشود قاضی در آنچیز و در بیان آنچیزی که راستگوی کرده نمیشود در آنچیز و غیر ازین مانند حکم\nفایده\nوقتیکہ کو ید قاضی که برین شخص حکم\nپادشاه واذا قال القاضی قد قضيت على هذا بالرجم فارجمه او بالقطع فاقطعه او بالضرب فاضربه\nرجم کرده ام رجم کن او را یا حکم بریدن وسعك ان تفعل (هدايه) و وقتی که بگوید قاضی که تحقیق حکم کرده ام براین شخص بسنگسار کردن پس\nدست کرده ام دست اور اببر\nقبول است قول او ورواست\nعمل بآن\nسنگسار کن اور ایا حکم کرده ام بریدن دست او پس ببر دست اور ایا حکم کرده ام بزدن حده\nیا تعزیر او پس بزن اور ارو است تراکه سنگسار کنی آن شخص را یا ببری دست او را با بزنی او را بزدن\nحد شرعی و بزدن تعزیر وعن محمد الله رجع عن هذا و قال لا يحد بقوله حتى يعاين الحجة (هدايه ويشهد\nبذلك مع القاضى عدل (بحر) وليس معناه الا ان يشهد القاضي والعدل على شهادة الذين\nشهد وا بسب الحد لا على حكم القاضي والاكان القاضي شاهدا على حكم نفسه (فتح القدير\nو على هذه الرواية لا يقبل كتابه واستحسن المشايخ رحمهم الله هذه الرواية\nلفساد حال اكثر القضاة في زماننا الا فى كتاب القاضي للحاجة اليه (هدايه)\nوفي العيون وبه يفتى (رد مختار) قال في البحر لكن رايت بعد ذلك في شرح\nادب القضاء للصدر الشهيدانه صح رجوع محمد الله الله که از امام محمد ۲ روایت کر دو شد و هست\nکه از بین قول متفق علیه رجوع کرده است و گفته است که عمل مکن بقول قاضی تا اینکه بینینی مشاهد حکمی\nبحر","chars":1705,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00669.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/669","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/669","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}