{"book":"adl0016","page":666,"text":"جلد اول\n۶۵۶\nکتاب ادب القاضی\n\nالوصی العبد نفقة الوارث مال المستوى يرجع على الوصی والوصی يرجع علی الوارث\nفلوكان الوارث صغيرا نصب لقاضی عنه من يقضى دينه (فتح القدير)\nو وارث مرده وقسمی که فروخته شود مال متروکه برای او بمنزله صاحب دین مرده است و همچنین\nاگر وصی فروخت غلامی را بجهت نفقه وارث پس بدرستیکه خریدار رجوع میکند بر وصی و و صی\nرجوع میکند بر وارث پس اگر وارث مرده کودک نارسیده بود انشاوه کند قاضی از طرف\nمرده کسی را که ادا کند دین او را وصى القاضی نائب الميت لا القاضى بدليل ان القام\nلا يملك الشراء لنفسه من مال اليتيم ولو نصب وصيا فاشترى منه صح\nكذا ذكره الامام الحصيرى وشراء القاضى من امينه لا يجوز ايضا (بحر)\nوصی قاضی نائب مرده است و نائب قاضی نیست بدلیل آنکه بدرستی قاضی مالک نمیشود خریدن مال یتیم را\nخود واگر قاضی ایستاده کرد و صی یتیم را پس از ان و صی خرید مال یتیم را صحیح است و اگر وصی\nنائب قاضی می بود صحیح نمیشد خریدن قاضی همچنین ذکر کرده است این حکم را امام حصیر\nو خریدن قاضی مال یتیم را از امین خود نیز روا نیست وفي تلخيص الجامع من باب\nبيع الوصى من الوصايا اوصى بان يشترى بالثلث ويعتق فبان بعد الاشترار\nدين يحيط بالثلثين فشراء القاضى عن الموصى كيلا يصير خصما بالعهدة\nواعتاقه لغو لتعدى الوصية وهى الثلث بعد الدين وشراء\nالوصی و عتقه عن نفسه (بحر) و در کتاب تلخیص جامع\nاز باب بیع و صی از کتاب و صایا گفته است که شخصی وصیت کرد که خریده شود بوم حصه\nمال او غلامی و آزاد شود پیش ظاهر شد بعد از فرمان برداری نمودن او یعنی بعد از خریدن\nقاضی غلام را بسوم حصه مال او و بعد از ا و کردن او ظاهر شد بر مرده دینی که در برگیرنده بود","chars":1429,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00666.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/666","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/666","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}