{"book":"adl0016","page":633,"text":"کتاب ادب القاضی\n٦٣٤\nجلد اول\n\nگرفتن آن هزار درم و سپردن آن غلام با قرار کننده و همچنین حکم است وقتی که مدعی گفته باشد که غلام\nمرا قرار کننده درست و لیکن این هزار درم من بها و از خبر بهای این غلام است و اگر مدعی علیه را تکذیب\nنمود اقرار کننده را و گفت آن غلام از من است و نفروخته ام او را باین مدعی علیه و هزار چیزیکه آن\nاست\nهزار درم مرا بر و از دیگر سبب است از عوض قرض یا غصب پس معتبر در اینصورت قول اقرار کنند\nبا سوگند کردن او یا بتفریقی که سوگند بخورد که بر من هزار درم نیست بدون بهای این غلام و اگر کسم\nسوم بود که مدعی رد کرده بود اقرار او را سرامی خود و گیراننده بود انرا بد یکر کس مانند اینکه گفته با\nکه هرگز مرا چیزی نیست بر اقرار کننده لیکن آن هزار درم مر فلانر است پس اگر راستگوی کرد\nاو را آن فلان میگردد آن هزار درم بآن فلان و اگر راستگوی نکرد او را آن فلان پس نمیگردد\nآن هزار درم بان فلان اگر اقرار آن اقرار کننده با طلاق بود یا با زادی یا بولا یا بنکاح یا قذف\nیا بنسب یا بغلامی رد کرده نمیشود بر د کردن آن شخص که اقرار برای او کرده شد جهت این جایز نمید\nگفته میشود که اقرار رد کرده میشود برد کردن آنشخص که اقرار برای او کرده شد جهت مکر در همین\nمسئلهای ذکر کرده شده و تمامی این مسئلهها در کتاب حجر ایق ذکر کرده شده اند و من ادعی علیه\nنظیره\nدعوی مالی را که اندازه ش معلوم\nمالا زیداً به معلوم القدر وما تصح به الدعوى انصح القديراً فقال ما كان لك على شيء قط فاقا\nبود و مدعی علیه اول منکر شد چونکه\nمدعی شاهدان گذرانید مدعی علیه\nشاهدان گذرانید مرا داد یا برا ر سا\nالمدعى البينة على الف اقام هو البينة على القضا قبلت بينته وكذلك الابرار و هدية ولولبعد\nای الحكم بالمال اذالدفع بعد قضاء القاضي صحيح لا في المسئلة المخمسة کما سیجی بدیهات\nو کسی که دعوی کرد برد یگری مالی را که مقدار آن مال معلوم بود و دعوی بآن صحیح بود و آن دیگر بجواب\nاو گفت که ترا هرگز بر من هیچ چیزی نبود پس گذرانید مدعی بعد از منکر شدن او شاهدانر بهزار درم\nمثلا و گذرانید مدعی علیه شاهد انرا با دا کردن آن هزار درم قبول کرده میشود شاهدان مدعی علیه میز\nقبول میشود شاهدان مدعی علیه که بگذراند بابرا کردن مدعی و اگر چه پس از حکم کردن قاضی باشت","chars":1909,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00633.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/633","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/633","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}