{"book":"adl0016","page":618,"text":"جلد اول\nکتاب ادب القاضی\n\nپس باطل نمیکند آن را اگر چه ثابت نشود آن بسبب اختلاف در معنی ترک الخصومة والعزم\nعلیها فقیل یکتفی بالقلب و قیل یشهد بلسانه علی ما فی قلبه ولا یکتفی بالقلب\nذکر هما فی المحیط وفی الهدایة لا بد من الاقتران بالفعل با مساکها و نقلها واستخدا\nفان من له خيار الشرط اذا فسخ بقلبه لا ينفسخ (بحر) وفي نفح الفوائد الظهيرية\nعلیه فرعا ذکره فی الجامع اشترى عبدا ثم باعه من اخر فجحد المشتري الثاني\nالبيع فخاصمه المشتري الاول الي القاضي ولا بينة له فعزم المشتري الاول\nعلی ترك الخصومة ثم اطلع على عيب كان عند البايع الاول واراد رده\nفاحتج البايع الاول عليه بدعواه البيع على الثاني فان كان عزم المشتري\nعلي ترك الخصومة بعد تحليف الثاني يرده او قبله فره (فتح القدير)\nو اختلاف کرده شده در معنای ترک کردن دعوی و در معنی قصد کردن بر ترک دعوی پس بعضی علما\nگفته اند که اکتفا کرده میشود در ترک کردن دعوی بقصد دل و بعض علما گفته اند که گواهی بدهد بزبان\nیعنی اقرار کند بآنچیز یکه در دل اوست و اکتفا کرده نمیشود تنها بقصد دل و ذکر کرده این هر دو قول را\nدر کتاب محیط و در کتاب هدایه ذکر شده است که ناچار است از پیوست شدن قصد دل و با فعلان\nبنگهداشتن و آن کنیز را و بیرون و آن کنیز را بخانه خود و بخدمت طلب کردن و از آن کنیز زیرا که\nبدرستی که هرکسی را خیار شرط باشد وقتیکه فسخ کند فروختن را بدلك خود بغیر زبان فسخ نمیشود آن فروختن\nو در فواید ظهیریه بنا کرده بر این قاعده یک مسئله را که ذکر ده آن مسئله را در کتاب جامع و آن مسئله\nاین است که شخصی خرید غلامی را بعد از ان فروخت او را بشخصی دیگر بعد از ان منکر شد خریده دوم انرا\nفروختن پس گفتگو می کرد خریده اول با خریده دوم نزد قاضی و حال انکه نبود مرا و را گواهان با ثبات\nآن فروختن پس قصد کرد خریده اول بر ترک آن دعوی بعد از ان خریده اول خبر شد بعیبی درمان","chars":1594,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00618.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/618","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/618","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}