{"book":"adl0016","page":592,"text":"جلد اول\n۵۶۳\nکتاب اداب القاضی\n\nفقیه ابواللیث رحمہ فی وقف النوازل دار مشترکة بین قوم لبعضهم ان يربطوا الدابة فيها وان\nيضعوا الخشبة على وجه لايضر بصاحبه وان يتوضوا بحيث لايضيق عليهم الطريق\nلم يردعهم ولو عطب بها احد لايضمن ولو حفر الارض بومران يبنى هافان نقص الحفر يضمن\nالنقصان وكذا لوكان الطريق بين قوم وهو فيها قد غير ان في الطريق لايضمن نقصان\nالحفر كذا في منحة القدير البحر الرائق ودرکتاب فتاوی کتاب نوازل اورده است اینکه سرا\nمشترک بود میان قومی مر بعض ایشانرا است اینکه بسته کنند چارپای را وبنهند چوبی را در ان سرای برو\nکه ضرر نرسد بشریک دیگر او و لیمضی ایشان راست اینکه وضو کنند در ان سرای بطریقی که دیگر از ایشان تنگ\nنشود برایشان و اگر شخصی ہلاک شد بسبب ان چهارپای یا چوب ضامن نمیشود صاحب ان و اگر کند زمین آنرا امر کرده\nباینکه بر ابر کند ان زمین را و اگر ان کندن او ناقص کرده بود زمین سرا را تاوان دار میشود ان نقصانرا\nو همچنین حکم است که راه مشترک باشد میان قومی حال انکه ان راه جابر نباشد بطرف راه عام و کنده با\nزمین آنرا لیکن در راه تاوان دار نمیشود نقصان کندن را همچنین ذکر کرده شده است در کتاب منح القدیر فی\nالخلاصة لرجل دار ظهرها الى سكة غير نافذة مشتركة بينه وبين غيره اراد ان يفتح بابا\nالمختارانه ليس له ذلك وزاد في البزازية وان جعلوها مسجدا انكان الجدار الى الطريق الاعظم\nجاز والا فلا و مسجد ضار و محمد و در کتاب خلاصة الفتاوی ذکر شده است که مردیرا سرایی بود که پشت آنسرا\nبطرف کوچه بود که آن کوچه جای نبود براه عام ومشترک بود آن کوچه میان آنمرد و غیر او و اراده کرد\nان مرد اینکه بکشاید دروازه را از سرای خود در ان کوچه در تصورت قول برگزیده نزد علماء رحمهم الله انست\nکه بدین یکنیت مرا و را آن کشودن دروازه و افزوده است در فتاو ابزاز یہ این را که اگر انسر را مسجد ساختند\nدیوار آنسر ای بطرف راه کلان بود رو است مسجد ساختن آن واگر دیوار آن بطرف راه کلان نبودس آنمسجد سجد\nضرار است ویران کردن آن لازم است تم قال فالفتاوى منقها الى مشترکة بين عنزة لکل منھم در فجر واحد\n\nفایده\nدر مضرات شریکان\nدر سرای مشترک در راه مشترک\n\nفایده\nدر کشادن در سرایی که کوچه\nبسته شده و با ساختن انسرار امسجد\nمسجد","chars":1894,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00592.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/592","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/592","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}