{"book":"adl0016","page":582,"text":"جلد اول\n۵۷۲\nکتاب ادب القاضی\n\nخانه در دست مردی بود و بر آن خانه دیگر بالا خانه بود در دست دیگری و ویران شد آن خانه زیرین\nو افتاد چوب و تیرها و بوریاها و سنگهای آن مر صاحب خانه زیرین را زیرا که این چیزها از سقف خانه\nزیرین است و ظاهر آنست که بدر شنید هر کسی که بنا میکند خانه را میگرداند آن خانه رسقف\nدار و میشود مرصاحب بالا خانه را که سکونت کند بر پشت آن خانه زیرین و ان هدم صاحب\nالسفل كان لصاحب العلو ان يأمره بالبناء ليس عليه العلو (قاضيخان)\nواگر ویران کرد صاحب خانه زیرین خانه زیرین را هست مر صاحب بالا خانه را که امر کند صاحب خانه\nزیرین را بآباد کردن آن تا اینكه صاحب بالا خانه بنا كند بران خانه زیرین آن بالا خانه را\nوفي العلو مع السفل اذا انهدم فبني صاحب العلو السفل حين امتنع\nصاحب السفل عن البناء كان له ان يمنع صاحب السفل ان يسكن سفله حتى\nيعطى صاحب العلوم ا انفق في السفل ويكون السفل في يده بمنزلة الرهن قاضیخان و در صورت\nبالا خانه و خانه زیرین وقتی که هر دو ویران شدند پس آباد کند صاحب بالا خانه خانه\nزیرین را در وقتی که منع آرد صاحب خانه زیرین از آباد کردن آن هست صاحب بالا خانه\nرا که منع کند صاحب خانه زیرین را از اینکه سکونت کند در آن خانه زیرین تا که بدهد بصاحب بالا\nخانه آنچیزیرا که خرج کرده است در آباد کردن خانه زیرین و میباشد آن خانه زیرین در ست\nبالا خانه بمنزله گروی بخلاف دار المشتركة اذا انهدمت فبناها احدهما بغير اذن صاحبه\nحيث لا يرجع لانه متبرع اذ هو ليس بمضطر لانه يمكنه ان يقسم عرضتها ويبني\nفي نصيبه وصاحب العلو ليس كذلك حتى لو كانت الدار صغيرة بحيث لا يمكن الانتفاع\nبنصيبه بعد القسمة كان له ان يرجع وعلى هذا اذ انهدم بعض الدار او بعض الحمام\nواصلحه احد الشريكين له ان يرجع ولو انهدم كله فعلى التفصيل الذي ذكرناها","chars":1534,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00582.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/582","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/582","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}