{"book":"adl0016","page":577,"text":"جلد اول\n\n۵۶۵\n\nکتاب ادب القاضی\n\nوالمختار للفتوی انه اذا امكن يضر الاعلى يملاك واذا علم انه لا يضر يملاك (مجن) دو شريكي باشند بالا خانه\nشخصی او خانه زیرین مرد دیگری این وانیست گر صاحب خانه زیرین اکند نه در اسخانه میخ را و سوراخ نکند در خانه\nزیرین روزنی را نزد امام ابو حنیفه ۷ و معنای آن این است که بغیر رضای صاحب بالا خانه گفت بغیر\nصاحبین رحمها الله مالی که یکند صاحبخانه زیرین آنچه ضرر میرساند ببالاخانه و بنابراین اختلاف است\nمیان امام و صاحبین رحمهم الله تعالی فتی که اراده کند صاحب بالاخانه اینکه بنا کند خانه دیگر بربالا خانه خود\nیا نهند بران تنورا را یا بنا کند خلایای و آبریزا و قول برگزیده شده برای فتوی این است که بدرستی\nوقتی که مشکل بود و معلوم نبود که تصرف صاحب خانه زیرین در اسخانه ضرر میرساند ببالا خانه یا نه در\nاینصورت مالک نمیشود تصرف کردن را بغیر رضای صاحب بالاخانه و اگر معلوم بود که تصرف\nکردن او ضرر با و نمیرساند مالک میشود تصرف کردن را و الاتفاق علی ان ليس له ان\nيهدل مسفله (فتح) اى كل المجلل دو السقف وكذا بعضه (محر) فلو هده يجبر على بنائه\nالفتح القدير) و اتفاق امامان رحمهم الله تعالی بران است که مرصاحب خانه زیرین را نیست این که ویران کند زیر خانه\nخود را یعنی تمامی دیوار آنرا با تمامی بام آنرا و همچنین نیست مراد را اینکه ویران کند بعض آن را\nپس اگر صاحب خانه زیرین ویران کرد آن را جبر کرده میشود ببنای آن و هذا اصل\nكل كل من اجبر على ان يفعل مع شريكه فهو متطوع كنهر بينهما امتنع\nاحدهما عن كربه وكری الآخر او سفينة تتخوف الغرق او بيت\nاو دار او حمام او طاحونة فاصلحه احدهما او عبد مشترك جنى\nففداه احدهما فهو متطوع لان الآخر يجبر وان كان لا يجبر\nلم يكن متطوعا كعمل الجل لسفل الآخر وسقط السفل فبناه الآخر لا يكون متطوعا\n(فتح القدير) و من ذلك لو انفق على الدابة بلا اذن شريكه يصبح بخلاف الزرع المشترك فانه\n\nقاعده\nكيه\n\nتصویر مهر قاضی شریعتمدار کابل ۱۳۱۱\nمهر قاضی عسکر\nافصح","chars":1688,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00577.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/577","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/577","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}