{"book":"adl0016","page":564,"text":"جلد اول\n۵۵۵\nکتاب القاضی\n\nاخوان بلا منزله منزله المکانت الدارفیا بین بما ما یقضی بینها او المکانت الدارفی ید احد هما\nیقضى له وان کانت فی یدی اجنبی لم یرض بحکمه یترک فی ید کذا فی محیط السرخسی\n(عالمگیری) و اگر دعوی در سرائی بود پس شاہدی دادند دو شاہد بر اینکه تحقیق که محکم حکم کرده است\nبآن سرای برای این شخص و شاہدی دادند دو شاہد دیگر برای شخص دیگر مانند شاہدی برای شخص\nاول درینصورت اگر آن سرای در دست مدعی و مدعی علیه بود حکم کرده میشود بآن سرای بشرکی\nمیان هر دو از مدعی و مدعی علیه و اگر آن سرای در دست یکی از ایشان بود حکم کرده میشود برآ\nانکسی که سرای در دست اوست و اگر آن سرای در دست شخص بیگانه بود که رضا نشده بود بحکم\nآن محکم ترک کرده میشود آنسرای در دست آن بیگانه همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی\nولو کانت الخصومة بینهما فی الف درهم و اقام المدعى بینة ان المحکم قضى على المد\nعلیه بالالف التی ادعاهاییوم السبت و اقام المدعی علیه بینة ان المدعی علیه\nاخرجه عن الحکومة قبل ذلک فحکمه باطل (عالمگیری) و اگر میان مدعی و مدعی علیه\nدعوی در هزار درهم بود و مدعی شاهدان گذرانید که محکم حکم کرده است بر مدعی علیه بآن هزار در\nکه دعوی آنرا کرده بودم در روز شنبه و مدعی علیه شاهدان گذرانید بر اینکه من معزول کرده بودم\nمحکم را از حکومت پیش از روز شنبه پس حکم آن محکم باطل است ولو کان المدعى اقام البینة\nان المحکم قضی له بالمال یوم الجمعة و اقام المدعی علیه البینة ان المحکم ابراه عن المال یوم\nاو کان المدعی علیه اقام البینة ان المحکم براه عن المال یوم الجمعة و اقام المدعى بینة\nان المحکم قضی له بالمال یوم السبت فان القضاء الاول نافذ والقضاء الثانی باطل (عالمگیر)\nو اگر مدعی شاهدان گذرانید بر اینکه بدرستیکه محکم حکم کرده است برای من بآن مال در روز جمعه\nو مدعی علیه شاهدان گذرانید بر اینکه بدرستی که محکم خلاص گردانیده است مرا","chars":1620,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00564.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/564","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/564","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}