{"book":"adl0016","page":547,"text":"جلد اول\n۵۳۸\nکتاب ادب القاضی\nو مدعی علیه رضا شوند بحکم کردن او همچنین ذکر شده است در کتاب بنایه و فتح القدیر مسئله نهم این است\nکه محکم وقتیکه مرتد شد معزول میگردد پس وقتیکه اسلام آورد ناچار است در از سر حکم گردیدن جدید\nبخلاف قاضی چنانکه این مسئله ذکر شده است قاضی در فتاوی انجیه و اگر محکم نابینا شد بعد از ان نابینائی او دور شد\nدر حکم کرد و واقعیت حکم او مسئله دهم این است که اگر محکم در کد گواهی کسی را بسبب تهمتی بعد از ان مدعی\nد مدعی علیه دعوی کردند نزد محکم دیگر و یا نزد قاضی پس آن شاهدان تزکیه کرده شدند حکم کندان محکم قاضی و اتفاقاً\nبگواهی ایشان الحادية عشر ما فی شرح التلخيص انه لا يتعدى حكمه من وارث الى بابات\nوالميت حتى لوادعى عند المحكم رجل عما وارث بدين على الميت واقام بينه فحكم له\nبما ادعاه على ذلك الوارث لم يكن حكما على بقية الورثة ولا على الميت لعدم رضاهم بحكمه\nبخلاف حكم القاضى الثانية عشر لا يتعدى حكمه بالعيب في المشترى على بايعه الا برضاء بايع\nبايعه كما فى المحيط الثالثة عشر لا يتعدى حكمه على الوكيل بعيب المبيع الى موكله وهما في\nفتح القدير الرابعة عشر لا يصح حكمه على وصى صغير عافيه ضرر عليه لما في البزازية واذا حكم\nالوصى للصغير ممن يدعى عليه ما لوصى مال الصغير فحكم بما هو ضرر على الصغير لا يصح ولذا\nنخ حكمه نفع للصغير يصبح حكمه البحر الرائق ) مسئله یازدهم این است که ذکر شده است\nدر شرح تلخیص جامع که بدرستیکه حکم محکم تجاوز نمی کند از یک وارث بیاتی وارثان بمرده تا آنکه اگر نزد\nمحکم مردی دعوی نمود بر وارثی بدینی بر مرده و گذرانید شاہد انر اپس محکم حکم کرد برای او با نچزیکہ دعوی\nمیکرد آن را بر آن وارث در صورت حکم محکم حکم نمیشود برباقی وارثان و نه بر مرده از جهت رضا\nنابودن ایشان بحکم گردانیدن آن محکم بخلاف حکم قاضی زیرا که آن تجاوز میکند بایشان مسئله\nدوازدهم انست که حکم کردن محکم بعب از خرنده بر فروشنده تجاوز نمیکند بر فروشنده فروشنده\nاو مگر برضای آن فروشنده فروشنده او چنانکه ذکر شده است در کتاب محیط مسئله سیزدهم نیست\nA\nکتاب\nدر تام الفم\nA","chars":1772,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00547.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/547","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/547","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}