{"book":"adl0016","page":539,"text":"حصه اول\n۵۳\nکتاب القاضی\n\nعلیه مالا اذا حكم لزمهما (ہدایہ) و هر یکدام از محکم که امکان دایست که رجوع کند از حکم کردانیدن\nمحکم تا وقتی که حکم نکرده باشد میان ایشان وقتی که آن محکم حکم کند در میان شان لازم میشود حکم او برایشان\nولو جهد الحكم للقضاء على احدهما بريد بران المحكم قال لاحد الخصمين قامت عندى لحجه\nبما ادعى عليك من الحق ثم ان الذى توجد عليه الحكم عز له ثم حکم علیه بعد ذلک\nلا ينفذ حكمه عليه لانه کالمعزول (عالمگیری) و اگر روی آورد محکم برای حکم کردن بر یکی از مدعی و مدعی علیه\nاراده کرده است صاحب کتاب باین عبارت این را که بدرستی محکم گفت مریکی از مدعی\nو مدعی علیه را که استاده شد دلیل نزد من بآن چیزی که دعوی میکند بر تو از حق بعد از ان آن کس\nکه محکم براو روی آورده بود معزول کرد آن محکم را بعد ازان حکم کرد بر و پس از ان معزولی\nکردن نافذ نمیشود حکم او بر او و اذا رفع حكمه الى القاضی فوافق مذهبه امضاه (ہدایہ)\nوان خالفه ابطله (ہدایہ) وان كان مما يختلف فيه الفقهاء (عالمگیری) و وقتی که رسید\nحکم محکم بقاضی پس موافق بود با مذہب آن قاضی امضا کند قاضی بر آن حکم او و اگر مخالف بود از مذہب\nآن قاضی باطل بکرداند حکم او را گرچه باشد حکم آن محکم از ان قسمی که فقها اختلاف کرده باشند\nدر ان واعلم ان حكمه لو رفع الى حكم اخر حكما به بعد حكم الاول فان الثاني كالقاضي يمضيه\nان وافق مذهبه والا ابطله كما فى المحيط (جبرالرایق) و بدانکه بدرستی حکم محکم اگر رسید بدیگر محکم\nکه مدعی و مدعی علیه آن دیگر محکم را برضای خود محکم کردانیده بودند پس از حکم کردن محکم اول پس بیشک\nآن محکم دوم مانند قاضی است امضا کند بر حکم محکم اول اگر موافق مذہب او بود اگر موافق مذہب او\nنبود باطل کند آن را چنانچه در کتاب محیط ذکر شده است حكما رجلا فحكم ثم حكما اخو يحكم بينهما\nسوی ذلک ولا يعلم بالاول ثم رفع الى القاضی فانه ينفذ حكم الموافق لرايه (عالمگیری)\nحکم گرفتند مدعی و مدعی علیه مردی را پس او کرد حکم کرد میان ایشان بعد از ان آن مدعی و مدعی علیه\n\nملا قیام\n\nمحمد علم","chars":1741,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00539.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/539","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/539","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}