{"book":"adl0016","page":519,"text":"جلد اول\n۵۱۰\nکتاب ادب القاضی\nبدست شخص عادل قبول نکند قاضی قول آن مدعی را و لیکن قاضی از مدعی علیه ضامن میگیرد و ضامن\nبگیرد با بحیله واقع سازد بهت دعوی در ان چیز و بگرداند آن ضامن را وکیل بخصومت گردان کرده\nباشد بنفس مدعی علیه بوکیل کردن آن ضامن جبر کرده نشود بر دوالید بدادن نفقه نزد علمای رحمه\nتعالی بخلاف از غلام و کنیز که جبر کرده میشود مدعی علیه بدادن نفقه آن غلام و کنیز پس اگر مدعی علیه\nگفت که مرا ضامن نیست کشه شوم در مدعی را که لازم باشش با مدعی علیه و مدعی بد و د ساعتها\nشب و روز تا که ادا کرده شود حق تو بسبب آن لازم بودن و انکان المدعی به دابة\nاو جارية تحتاج الى النفقة وابى المدعى عليه ان يعطى كفيلا والمدعى لا يقدر على الملا\nيطلب من القاضى ان يضعه على يدي عدل فان القاضى يقول للمدعى ان شئت\nوضعته على يدى عدل ويكون النفقة عليك عدلت بينتك أولم تعدل قضيت\nبذلك اولم اقض فان رضى المدعى بذلك وضعها على يدى عدل وان لم يرض لا\nيضع و در خزانة المفتي آورده و اگر مدعی به جهارپای و یا کنیزی بود که محتاج بود بنفقه کردن بر اشیا\nو منع آورد مدعی از انیکه ضامن بدهد و حال اینکه مدعی قادر نبود بر همیشه لازم بودن با مدعی علیه پس\nخواست آن مدعی را از قاضی که بنهدان مدعا را بدست شخص عادل پس بدرستیکه قاضی بگوید\nمرمدعی را که اگر رضایتو باشد میگذارم آن مدعا را بدست شخص عادل و می باشد نفقه آن بر تو خواه\nعادل کرده شدند شاهدان تو و یا عادل کرده نشدند وخواه حکم کردم بآن مدعا برای تو باکم نکردم پس\nاگر راضی شد مدعی بآن نفقه دادن بنهد آن مدعا را بدست شخص عادل واگر راضی نشد بنفقه کردن\nننهد آن را بدست شخص عادل و همیشه لازم باشد مدعی با مدعی علیه اگر رضای او باشد قال الهشام\nسألت محمدا رح عن رجل في يده حلب اوسمك طرى وما اشبه ذلك فادعالان\nانه له وقدمه الى القاضى وهو مما يفسدان تركه وقال المدعى ينبغى في المصلحه خنهم قال لا\nنفقه\nحراة\nقبوم الاى\nنزد محمد","chars":1638,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00519.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/519","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/519","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}