{"book":"adl0016","page":513,"text":"جلد اول\n۵۰۴\nکتاب القاضی\n\nمردی دعوی کرد که\nکنیزکی که در دست مردی\nبود و کنیز دعوی کرد\nحریت اصلی را\nزن پرده و دکست\nبران کنیز واگر گرفت نفقه یگانه خود را پس تر زکنیه شاهدان ان کنیز شد رویکند قاضی ان کنیز بر خواجه د ورجوع\nنکند خواجه بران کنیز بجز یکه نفقه کرده است بران کنیز واگر تر کیه شاهدان ان کنیز شد پس گرنفقه کرده به\nخواجه بران کنیز و جه تبرع و نیکوئی و یا خورده بود آن کنیزان نفقه را در خانه خواجه خود پس نیست خواجه را\nرجوع کردن بران کنیز اگر جز کرد و فقر خواجه و نه کردن بر آن نیز رو کند خواب برا نیز به\nچیزیکه اودا ده است وان كان الشاهدان على عتق العبد والامة فاسقين فلاشك ان\nفی الامة يحال بينها وبين المولى واما فى العبد فيه اختلاف الروايات ذكرفى\nبعض الروايات انه يحال وفى رواية لا يحال كذا فى المحيط (عالمگیری ) واگر هر دو گواه\nبر آزادی غلام و کنیز فاسق باشند پس شک نیست که در کنیز حایله کرده میشود میان کنیز و خواجه\nو اما در غلام اختلاف روایتها است ذکر کرده شد و در بعضی رو ایته که حایله کرده شود میان غلام\nو خواجه او د در یک روایت ذکر شده که حاله کرده نشود میان غلام و خواجه او چنین اکر شده در\nدر كتاب محيط رجل ادعى جارية في يد رجل وادعت الامة انھاحرة الاصل وهو على\nثلاثة اوجه اما ان لم يقم الشهود او ا قام شاهد اواحدا واقام شاهدین\nمستورين فان لم يقم البينة وسال القاضي الحيلولة الى ان يحضر شهوده\nلا يجيب القاضي الى ذلك وان اقام على ذلك شاهد واحد ايظهر ان\nقال لا شاهد لى سوى هذا الواحد لا يحول بينها وبين ذى اليد وان قال\nلى شاهد آخر في المصرانى هذا المجلس الثانى يحول بينهما استحسانا اذا كان\nالشاهد عدلاً واما اذا اقام شاهدين مستورين ينبغى للقاضي ان يضع\nالجارية على يدى امراة ثقة مامونة يحفظها حتى يسال عن الشهود ولا\nيتركها في يدى ذى اليد عدلا كان او غير عدل وهذا ذا سال المدعى القاضى\nمحيط","chars":1597,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00513.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/513","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/513","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}