{"book":"adl0016","page":512,"text":"حصه اول\n۵۰۳\nکتاب القاضی\n\nصحیح است در حق غلام و اما در حق کنیز میں شاید که کشته شود که اگر حایله کرد و شود میان کنیز و خواجه او\nپس نیک است این محایله کردن بنا بروایت کتاب مبسوط و بنا بروایت کتاب جامع واجبست بر قاتی\nحائیله کردن میان کنیز و خواجه و اگر آن غلام و کنیز کذرا نید و بودند دو شاهدی را که پوشیده بود\nحال آن شاهدان در عادل بودن و نا عادل بودن حایله کرد و شو دمیان ان هرد و و خواجه ایشان\nتا وقتیکه ظاهر شود عادل بودن آن شاهدان و این حکم در حق کنیز جاری میشود بر اطلاق خود بخیر\nاز مقید کردن پیکوجه و در غلام محمول است بر آن وجه که از خواجه اوترس ہلاک کردن انغلام باشد\nو یا ترس غایب کردن انغلام باشد و آن خواجه او مشهور بهین صفت باشد و اگر خواجه او مشهور بهمین\nصفت نباشد پس حائیله کر د و نشود میان آن خواجہ و غلام او و جز این نیست که گرفته شود از آن\nخواجه او ضامن بر خود او و ضامن بر تن غلام او ثم طریق الحيلولة في الامة ان يضع\nعلی ید امراة ثقة فالامة تخالف المرأة فان هناك طريق الحيلولة ان يجعل معها\nامراة ثقة و لا يخرجها من بيت الزوج فاذا وضعت الجارية علی یدی العدل\nو طلبت من القاضی نفقة فالقاضی یا مرالمولی بالانفاق عليها وان اخذت\nنفقتها شطرا ثم لم يزك الشهود برد الامة على مولاها ولا يرجع المولى عليها\nبما انفق وان تزكيت البينة فان انفق المولى عليها على وجه التبرع او اكلت\nفي بيت المولى فلا رجوع عليها وان اجبر القاضی المولى على ذلک یرجع المولی\nعلیها (عالمگیری) پس طریقه حائیله کردن در کنیز نهادن آن کنیز است بدست زن ثقه و طرق حا ئیدکرون\nکنیز مخالف است از طرق حایله کردن زن از پس بد رستیکه در زن آزاد حائله کردن این است که بکرداند قاضی بابان\nزین بقه او بیرون نکند آن زن را از خانه شوهر او پس وقتیکه کذراشته شد آن کنیز د ردست شخص عادل\nو طلب کرد آن کنیز از قاضی نفقه خود را پس قاضی امر کند خواجه آن کنیز را بنفقه کردن","chars":1623,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00512.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/512","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/512","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}