{"book":"adl0016","page":484,"text":"جلد اول\n۴۷۵\nکتاب ادب القاضی\nاستثناء مال اليتيم مقيد بما اذا لم يتركها بعد بلوغه هذه المدة وبالغالم يكلله\nولی کما یأتی وفی الحامدية لوکان احد الورثة قاصرا والباقی بالغين تسمع الدعوی\nبالنظر الى القاصر بقدر ما يخصه دون البالغين (رد المحتار) تنبیہ ششم این است\nکه استثنا کردن مالیتیم مقید ست بانه صه یکه یتیم بعد از بالغ شدن خود ترک نکرده باشد دعوی را در همین مدت پانزده\nسال و مقید است بآن صوتی که نباشد مر آن یتیم را ولی چنانکه می آید بعد ازین و در فتاوای حامدیه ذکر شده و\nاینکه یکی از وارثان نابالغ نباشد و دیگران بالغ باشند شنیده میشود آن دعوی بعد ازین مدت پانزده\nسال نظر بوارث نابالغ باندازه حصه که خاص دست با و و شنیده نمیشود دعوای وارثان بالغان السّابع\nاستثنوا الغائب والوقف ولم يبينوا له المدة فتسمع من الغائب ولو بعد خمسين سنة\nويؤيده قولهم في الخيرية من المقررات الترك لاينافي بالغيية الدعوى عليه فلا فرق\nفيه بين غيبة المدعى والمدعى عليه وكذا الظاهر فى ا فى الاعذارانه لامدة لها بخلاف الوقف\nفانه لو طالت مدة دعواه بلاعذرثلاثاً وثلثين سنة لا تسمع كما افتى\nبه فى الحامدية اخذا مما ذكره فى البحر في كتاب الدعوى عن ابن الفرس عن\nالمبسوط اذا ترك الدعوى ثلاثا وثلثين سنة ولم يكن مانع من الدعوى\nثم ادعى لا تسمع دعواه (رد المحتار) تنبیه هفتم اینکه فقها رحمهم الله تعالی از\nمسأله ناشنیدن دعوی بعد از مدت پانزده سال بسلطان استثنا کرده اند دعوائی شخص\nسلطان\nغائب و دعوای وقف را و بیان نکرده اند برای شنیدن یکی ازین دو دعوی مده را پس\nشنیده میشود دعوای غائب اگر چه بعد از مده پنجاه سال باشد و استوا\nمیکند این حکم را اقول صاحب فتاوای خیریه که از قولهای ثابت\nکرده شده این است که بدرستیکه ترک دعوی نمی آید و ثابت نمی شود از شخص نغامی\nمن الغائب الخ وعلية المعتمد فى الجواريعنه بالغيية والدختية والمزروعة الاتي م","chars":1595,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00484.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/484","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/484","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}