{"book":"adl0016","page":481,"text":"جلد اول\n۴۷۲\nكتاب ادب القاضي\n\nشیخ الاسلام علی افندی رح انه اذا ادعي عند القاضي مرارا ولم يفصل لقيا\nالدعوی و مضت المدة المزبورة تسمع لانه صدق عليه انه لم يتركها\nعند القاضی و به یفتی فی الحامدیة (رد المحتار) و منبع فتاوای شیخ اسلام علی افندی رح این\nکه اگر مدعی دعوای کنه نزد قاضی چند بار و فیصله نکند قاضی دعوای ایشانرا و بگذر د این مدت مذکوره شینده\nمیشود این دعوای او زیرا که صادق است بر مدعی اینکه ترک نکرده است دعوای خود را نزد قاضی و بر این فتوا\nکرده است در فتاوای حامدیه ثم لا يخفی ان ترك الدعوی انما يتحقق بعد ثبوت حق طلبها\nفلو مات زوج المراة او طلقها بعد عشرين سنة مثلا من وقت النكاح فلها طلب مؤخر\nالمهرلان حق طلبها انما ثبت لها بعد الموت او الطلاق لا من وقت النكاح ومثله ما ياتي فيما لو\nاخر الدعوى هذة المدة الاعسار المديون ثم ثبت يساره بعدها (رد المحتار)\nبعد ازین پوشیده نیست اینکه ترک کردن دعوی ثابت میشود و قتیکه ترک کرده باشد پس از ثابت شدن حق\nخواستن مدعی آن دعوی را پس اگر شوهر زن مرد یا طلاق کرد او را پس از گذشتن مدت بیست سال\nمثلا از وقت نکاح او پس مرآنزن را است خواستن مهر مؤجل زیرا که حق خواستن آنزن ثابت میشود\nمرزن را پس از مردن شوهر او یا پس از طلاق کردن شوهر او را نه از وقت نکاح و مانند حکم این مسئله است\nحکم آن مسئله که می آید در آنصورت که اگر مدعی دعوای خود را ترک کرده بود مدت پانزده سال از جهت\nمفلس بودن دین دار خود بعد از ان ثابت شد توانگری آن دین دارا و بعد از گذشتن مدت پانزده سال\nکه در صورت مر مدعی راست اینکه حق خود را از دین دار خود بخواهد و به یعلم جواب حادثة\nالفتوى سئلت عنها حين كتابتى هذا المحل فى رجل له كدك دكان وقف\nمشتمل على منجود وغيره وضعه من ماله فى الدكان باذن ناظر الوقف\nمن نحو اربعين سنة وتصرف فيه هو وورثته من بعده فى هذه المدة\n\nفایده\nترک دعوی آن است که\nمدعی را حق خواستن\nثابت باشد و ترک\nکند دعوی را","chars":1641,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00481.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/481","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/481","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}