{"book":"adl0016","page":466,"text":"جلد اول\n۴۵۷\nکتاب القاضی\n\nينصب وصيا لينفد وصاياه فاما ينصب القاضي الوصي في هذه المواضع وفي ما عدالها فلا\n(عالمگیری) وقتی که مردی مرده گذاشت زمینها و عقار را یعنی زمین و خانه و باغ را و بران مرده دینها بود که اگر گذا\nنصاف رجوع در کتاب نفقات خود در باب نفقة زن که وقتی که مردی مرده وصی نکرده بود هیچکسی را و مراد را اولا د خرد و کلان\nبودند پس درینصورت قاضی مقرر کند وصی را و دلال آن مرد دانسته است شیخ بزرگ شمس الائمه ابی رحمه الله که قا\nبایست مقرر کردن وصی در مال مرده در سه جا اول اینکه بر مرده دین باشد مر کسی را دوم اینکه وارثانی این مرده خرد باش\nسوم اینکه مرد اوسیتها کرده باشد پس قاضی مقرر کند وصی را تا جاری کند وسیتهای او را پس جز این نیست که قاضی مقرر کند\nفایده\nوصی را در بین سه جاد در غیر اینها پس مقرر نکند واذا هلك الرجل و ترك عروضا و عقارا و علیه\nدر منع آوردن وارثان\nدیون و له ورثة كبار فامتنعت الورثة عن قضاء الدين وعن بيع التركة وقالوا\nمرده از ادا کر دن دین در فرقة\nلرب الدین سلمنا التركة الیک فانت تعلم به فا لقاضي هل ينصب وصيا\nمتروکه او\nللميت فقيل قيل ينصب وقد قيل لا ينصب ويأمر الورثة با لبيع فان ابوا حبسهم\nحتى يبيعوا فاذا حبسهم القاضى ولم يبيعوا الا ان يبيع بنفسه او ينصب وصيا\nنیست\nللميت ليبيع الوصى ايفاء لصاحب الدين بذر الممكن (عالمگیری) وقتی که مردی مرد گران\nزمینها را و زمین و سرای و باغ را و بران مرده دینهای مردم بود و مران مرده را وارثان کلان بودند پس منع آورده\nاز ادانمو دن نام او د از فروختن مال متروکه او وگفتند مرصاحب دین را که ما بسپردیم تر که را تو تو میدانی و آن\nتر که پس قاضی آیا درینصورت وصی مقرر کند مران مرده را یا نه پس تحقیق بعضی علما ر حو کفست نام\nکه مقرر کند وصی را و تحقیق بعضی علما ر مهم الله تعالی گفته اند که قاضی مقرر نکند وصی را وامر\nکند در شان مرده را بفروختن آن ترکه پس اگر ایشان منع آوردند از فروختن تانه\nبندی کند ایشان را تا که بفروشند آن ترکه را پس وقتیکه بندی کرد قاضی ایشانرا\nو ایشان نفروختند آن ترکه را در اینحال بفروشد قاضی آن ترکه را بنفس خود و یا استاده کند","chars":1813,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00466.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/466","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/466","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}