{"book":"adl0016","page":465,"text":"جلد اول\nکتاب ادب القاضی\nوصيا كذا فى الذخيرة وان لم تكن منقطعة كذا في البزازية (عالمكيري)\nو وقتیکه ترکه گذشته مردی مالی را در شهر یکه مرده بود در انشهر و حال انکه وارثان او در شهر دیگر بودند\nپس دعوی کردند قومی بر ان مرده حقها و مالها را ایا استاده کند قاضی از طرف مرده وصی را تا ثابت\nکنند صاحبان دین قرضها و حقهای خود را بر ان مرده یا استاده نکند ذکر کرده است خصاف رو در کتاب\nادب القاضی در بیان ثابت کردن حقها بر مرده که اگر این شهر یکه مال مرده در آن است قطع\nشده باشد از ان شهر یکه وارثان مرده در آن است باین طریق که قافله نمیرفت ازین شهر بان شهر\nو نه از انشهر باین شهر قافله می آمد یعنی در غالب و بسیار وقتها رفت و آمد قافله نبود پس قاضی در شهر که\nمقرر کند وصی را از طرف انمرد همچنین ذکر شده است در کتاب ذخیره و اگر این شهر از ان شهر قطع نشده\nبود باینطریق که بیان شد یعنی رفت و آمد قافله از ان شهر باین شهر بسیار بود مقرر نکند قاضی وصی را\nاز طرف انمرد و همچنین ذکر شده است در کتاب بزازیه و کذلك ان مات رجل ولم يوص الى\nاحد ولم يخلف وارثا وادعى عليه قوم اموالا وحقوقا فان القاضي يجعل له\nوصيا ثم يدعون بحضر من هذا الوصى (ابو البرکات) و همچنین حکم است اگر مردی مرد و وصی نکرد\nبود کسی را و وارثی هم نگذشته بود و دعوی نمودند بران مرده قومی مالها و حقها را پس بدرستیکه\nقاضی میگرداند و مقرر کند برای او وصی را بعد از ان دعوی کنند آن قوم بحضور آن وصی\n\nفایده\nدر مردان بغیر از وصی و\nوارثی\n\nفایده\nاستاده کردن قاضی\nوصی را در سه جا\n\nو اذا هلك الرجل و ترك عروضا وعقارا و عليه ديون ذكر الخصاف رح فى نفقاته\nفي باب نفقة الـ[؟] اذا مات الرجل ولم يوص إلى احد وله اولاد صغار و كبار\nفالقاضى ينصب وصيا في ماله وقال الشيخ الاجل شمس الائمة الحدوانی\nللقاضي ان ينصب الوصى فى مال الميت في ثلث مواضع احدها ان يكون\nعلى الميت دين اوتكون الورثة صغارا او يكون الميت أوصى بوصايا\n\nجریده پنجم","chars":1657,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00465.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/465","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/465","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}