{"book":"adl0016","page":462,"text":"جلد اول\n۴۵۴\nکتاب ادب القاضی\nمالم يحضر الراهن قدر الدين (فصول عمادی) و همچنین اگر دعوی کرد اجاره دهنده بر اجاره\nگیرنده بسپردن غلام اجاره داده شده را در حالیکه حجت گیرنده بود باینکه بدرستی که ما فسخ کرده ایم عقد\nاجاره را شنیده نمیشود دعوای او تا اینکه حاضر کند مال اجاره را وقتیکه آن مال اجاره قبض کرد\nشده باشد و همچنین وقتیکه دعوی کرد گرو دهنده بر گرو گیرنده سپردن مال گروی را از گروگیرنده\nجبر کرده نمیشود گر و گیرنده بحاضر کردن آن غلام گرو نهاده شده تا که گر و دهنده حاضر نکرده باشد قیدان\nاور او فيها ايضا احضار التركة من الورثة ليس بشرط لصحة ثبوت الدين في التركة بالبينة\nلكن ذا ثبت الدين لا يتمكن من المطالبة الا باثبات التركة ولا يمكن ذلك الا بالا\nحضار لان في النقل يشترط الاحضار لاثباته فيقول رب الدين للقاضی\nنامهم احضار التركة لا قيم البينة انما ملك بهم فاذا حضر و ا مقدار ما يفي\nمن الدين يكفي ولا يشترط احضار الباقی (فصول عمادی) و نیز ذکر شده است در فتاوای\nمرغنيه الدين که حاضر کردن مال ترکه از طرف ورثه شرط نیست برای صحیح شدن ثبوت دین در مال\nترکه بگذرانیدن گواهان یعنی وقتیکه ثبوت دین را بترکه ایشان می کنند شرط نیست ضام\nکردن مال تر که لیکن بین ثابت شد صاحب دین قادر شده نمیتواند محبت تمن آن دین مگر بیتاست\nکردن ترکه وممکن نیست امر صاحب دین را اثبات ترکه مگر بحاضر کردن ترکه زیرا که در چیزی منقول\nشرط است حاضر کردن برای اثبات آن پس بگوید صاحب دین مرقاضی را تکلیف کن ورثه حار\nکردن ترکه برای اینکه بگذرانم شاهدانرا برانیکه بدرستیکه همین تر که ملک پدر ایشان است پس وقتیکه او رشاه\nحاضر کرد ندا آن قدر برا که و فانمیگرد با ادای دین کافیست حاضر کردن انقدر وحاضر کردن باقی ترکه شروطت\nودعوالقتل الخطأ على القاتل مقبولة والبينة على ذلك مسموعة بدون حضرة العا\nقلة كذا حكى عن جدی شیخ الاسلام برهان الدين رحمه الله ولو ادعى\nفایده\nد عوای ثبوت کردن دین\nدر ترکه مرده\nفایده\nاثبات دین در ترکه حتضار\nترکه شرط نیست","chars":1700,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00462.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/462","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/462","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}