{"book":"adl0016","page":461,"text":"جلد اول\n\n٢٥٢\n\nکتاب ادب القاضی\n\nفایده\nدر دعوای استحقاق بر وکیل\nشرا\n\nفایده\nدر دعوای فروشنده بهای\nچیزی فروخته شده که قبض\nنکرده باشد خریدار\n\nفایده\nدر دعوی کردن خریدار\nطلب کردن چیز فروخته\nشده را\n\nفایده\nدر دعوای مستاجر مال اجاره\n\nفایده\nدر دعوای اجاره دهنده\nبر اجاره گیرنده غلام اجاره\nداده شده را و دعوی گرو\nدهنده بر گروگیرنده غلام\nگروی را\n\nپس آمد شفیع ان سرای واراده کرد که بگیرد آنسرایرا از دست وکیل مزا د را بهت که بگیرد آن سرای را\nو شرط نیست حاضر بودن وکیل گیرنده او و گرفتن انسرای را گر آن خرنده که آن وکیل است نه قبض\nنکرده بود آن سرایرا پس درینصورت شفیع بگیرد آن سرایرا گر بحضور وکیل گیرنده خرنده و یا وکیل او\nکه غیر از ان خرنده باشد وبحضور فروشنده یا وکیل او فعلى هذا اذا استحق المشترى من يده\nالوكيل بالشراء لايشترط حضرة الموكل للقضاء به للمستحق ويكتفى بحضرة الوكيل\n(فصول عمادی) پس بنا برین مسئله گذشه اگر باستحقاق برده شد خرید شده از دست وکیل بتخریدن شرط\nنیست حاضر بودن وکیل گیرنده از جهت حکم کردن بمال برائی ستحق وبسند کی کرده میشود بحاضر بودن وکیل\nاذا ادعى ثمن مبيع غير مقبوض يشترط حضرة المبيع عند الدعوى ليثبت للبيع عند القضاء\nبخلاف ما اذا ادعى ثمن المبيع المقبوض حيث لا يشترط احضار المبيع كذا في فتاوى رشيد\nالدين وفيها ايضا المشترى اذا ادعى على البايع تسليم المبيع لا يلتفت الى دعواه ما لم\nيحضر الثمن اذا لم يكن مؤجلا فاذا حضر الآن يجبر البايع على احضار المبيع (فصول عمادی)\nوقتیکه مدعی دعوی کرد بهای چیز فروخته شده نا قبض کرده شده را شرط است حاضر بودن آن فروخته شده در وقت\nدعوی تا که ثابت شود فروختن آن نزد قاضی بخلاف از آن صورتی که دعوی کند بها فروخته شد مقبض کرده\nشده را که شرط نیست حاضره کردن فروخته شده همچنین ذکر شده است در فتاوای رشید الدین و نیز در فتاوای\nرشید الدین ذکر شده است اینه وقتیکه خرند، دعوی کند برفروشنده تسلیم فروخته شده را التفات کرده نمیشود\nبدعوای خرنده تا که حاضر نکند بهائی آنرا وقتیکه بها مهلت دار نباشد پس وقتیکه بهای آنرا حاضر کرد در ان\nحال جبر کرده میشود بر فروشنده بحاضر کردن آن فروخته شده وكذا لو ادعى تسليم العبد المستأجر\nمحتجا بانا فسخنا عقد الاجارة لا تسمع حتى يحضر مال الاجارة يعنى اذا كان\nمقبوضا وكذا اذا ادعى تسليم الرهن من المرتهن لا يجبر على احضار العبد للرهون\nمال مخبوض","chars":2012,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00461.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/461","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/461","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}