{"book":"adl0016","page":456,"text":"جلد اول\nکتاب ادب القاضی\n۴۶۳\n\nوديعة او استهلاك بضاعة علي العبد المجوز فعلي قول ابیحنیفة رحمه محمد رحم\nلايسمع هذه البيئة علي المولى ويسمع علي العبد ويؤخذ به بعد العتق و\nان شهد واعلي اقرار العبد بذلك لايقضى على المولى سواء كان حاضر او\nغائبا (فصول عمادی) و اگر خواجه حاضر بود با غلام خود پس اگر مدعی دعوی کرده بود بلاک کردن مالی یا غا\nکردن مالی را پس قاضی حکم کند بر خواجه او و اگر مدعی دعوی کرده بود بلاک کردن امانت را با ملاک کردن سرمایه\nسوداگری را یعنی اینکه دران بایگان عامل میشود ونفع آن بمالک آن عاید میشود بر غلام منع کرده شده از تصرف پس بنا بر قول\nامام ابو حنیفه رح و امام محمد رم نشنود قاضی این گواهی را بر خواجه او و بشنود آنرا بران غلام وگرفته میشود آن غلام بتباوان آن\nبعد از آزاد شدن و اگر گواهی دادند باقرار کردن آنغلام بان بلاک کردن امانت حکم نکند قاضی بر خواجه او خواه حاضر بود\nخواجه اوخواه غائب والصبی المأذون الذى اذن له ابوه او وصی ابيه في التجارة بمنزلة\nالعبد المأذون له في التجارة اذا شهد الشهود عليه بما هو من ضمان التجارة\nقبلت شهاد تهم وان كان الذي اذن له غائبا اصالمتوی و آن کودکی که اذن کرده باد\nقاعده\nدر گذشتن شاهدان بر نابالغ\nکه اذن کرده شده باشد\nاو را\nبرای او پدر او یا وصی پدر او در کار تجارت حکم او مانند حکم غلامی است که اذن کرده باشد خواجه او بر اودر تجارت\nوقتیکه گواهی دادند شاهدان بر آن کودک بآن چیزی که از تاوان تجارت باشد قبول کرده میشود گواهی\nقاعده\nدعوی کردن بر نابالغ که\nاذن شده باشد مرا و را\nایشان اگرچه غائب باشد آنکس که اذن کرده است بر او که پدر اوست یا وصی پدر اوست وفي فتاوى\nرشید الدين رحمه الله الصبى المأذون اذا ادعى على انسان مالا\nلايشترط حضرة وصيه وكذا لوادعى العبد على انسان مالالايشترط\nحضرة المولى افصولعمادی) و در فتاوای رشید الدین رح ذکر شده است اینکه کودک اذن کرده شده وقتیکه دعوی\nکند بر شخصی مالی را شرط نیست حاضر بودن وصی او و همنین اگر غلام دعوی کند بر شخصی مالی را شرط نیست حضر بود خواه او\nوإذا شهد الشهود على العبد المأذون بقتل عمداو قذف امراة او زنا اوشرب\nدر تصرف دعوی کردن\nغلام اذان کرده\nشده بر دیگری\nقاعده\nشاهدی دادن شاهدان\nغلام اذن کرده شده\nبکشتن و غیره","chars":1909,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00456.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/456","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/456","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}