{"book":"adl0016","page":454,"text":"جلد اول\nکتاب القاضی\n\nدعویها چنین ذکر شده در کتاب محیط و ذکر فی المحيط و الذخيرة ولو ادعی دینا على الميت وله\nورثة صغار لا يشترط حضرة الكل لکن حضرة الواحد یکفی (فصول عمادی) و ذکر کرده است\nدر کتاب محیط و کتاب ذخیره که اگر کسی دعوی کرد دینی را بر مرده و مرآن مرده را وارثان صغیر\nبودند شرط نیست حاضر کردن همه ایشان لیکن حاضر بودن یکی از ایشان کافیسیت وفى الذخيرة\nلوادعى جز حا فى دابة اوجزا فى ثوب لا يشترط احضار الدابة والثوب لسماع هذه البينة لان\nالمدعى فى الحقيقة الجزء الفائت من الدابة والثوب (فصول عمادی در کتاب ذخیره ذکر\nشده است اینکه اگر کسی دعوی کرد زخمی را در چهار پائی و یا پاره شدن را در جامه شرط نیست حاضر کردن\nآن چهار پای و آن جامه برای شنیدن گواهی این شاهدان زیرا که مدعا در حقیقت جزء ایست که\nفوت شده و تلف شده است از ان جامه وازان چهار پای ولو وقع الدعوى على مريض او على\nامرأة مخدرة لا يشترط احضار هما كذافى الذخيرة (عالمگیری) واگر دعوی واقع شد\nبر مریضی یا بر زن مستوره شرط نیست حاضر کردن ایشان چنین ذکر کرده است در کتاب ذخیره\nوفي المأذون الكبير اذا لحقه دين التجارة وطلب الغرماء من القاضي بيع العبد فالقاضي\nلا يبيع العبد الا بحضرة المولى (عالمگیری) فرق میان رقبة العبد وكسبه فان كسبه يباع وان لم يكن\nالمولى حاضرا (فصول عمادی) و ذکر کرده است در کتاب مأذون کبیر که و قتیکه ثابت شد دین بر غلام\nاذن کرده شده در تجارت در حال تجارت او و طلب کردند صاحبان دین از قاضی فروختن آن غلام را\nپس قاضی و شندگان غلام را مگر بحضور خواجه او فرق کرده شده است در این حکم میان رقبه غلام و میان کسب او\nپس بدرستی مالی که بکسب او حاصل شده است فروخته میشود اگرچه خواجه او غائب باشد وفي المأذون الكبير ايضا\nاذا شهد شاهدان على العبد المأذون بغصب اغتصبه او بوديعة استهلكها\nاو جحدها او شهد واعليه باقراره بذلك او شهد واعليه ببيع او شراء او باجارة\n\nفائده\nدر دعوی کردن دین بر مرده\nکه اورا وارثان نابالغ\nباشند\n\nفائده\nدر دعوی زخم در چهارپائی\nیا دعوای پارگی\nدر جامه\n\nفائده\nدر دعوی کردن بر مریض\nیا بر زن\nمستوره\n\nفائده\nفروختن غلام اذن کرده شده\nدر تجارت وقتیکه ثابت\nشود بر او دینی\n\nفائده\nدر گذشتن شاهدان بر غلام اذن\nکرده شده یا منع شده از\nتصرفات بغصب کردن\nآنغلام چیز را یا هلاك\nنمودن او\nامانتی را","chars":1967,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00454.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/454","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/454","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}