{"book":"adl0016","page":450,"text":"جلد اول\n۴۶\nکتاب ادب القاضی\nذکر کرده است مولانا رشید الدین رحمه الله در فتاوای خود و نیز ذکر نموده در فتاوای خود اینکه خریدار\nببیع باطل خصم نمیشود در مستحق راه فی فتاوای رشید الدین المشتری شراء فاسدا اذا دعی استیداء\nالثمن يعلته ان الملك وقع فاسدا وانكر البايع البيع او اقر يشترط حضرة المبيع بخلاف ما اذا\nادعى العبد حرية الاصل وقضى بها ثم ان المشتری اقام البينة ان العبد الذى بعته منى\nحر الاصل حيث لا يشترط حضرة العبد وله ان يسترد الثمن (فصول عمادی)\nو در فتاوای رشید الدین رحمه الله ذکر شده است که خریدار بخریدن فاسد وقتیکه دعوی کرد واپس\nگرفتن بها را بدلیل اینکه بدرستی که ملک من بر چیز فروخته شده فاسد واقع شده است و فروشنده\nمنکر بود از فروختن و یا اقرار میکرد بآن درینصورت حاضر بودن آن چیز فروخته شده شرط کرده شده\nبخلاف اینکه اگر غلام دعوی کرد ازاد بودن اصلی خود را و حکم کرده شد بآزادی او بعد از ان خریده گذرانید\nشاهدانرا بر فروشنده که بدرستیکه آن غلامی که بمن فروخته بودی او را در اصل خود ازاد است که\nدرینصورت حاضر بودن آن غلام شرط نیست و رواست خریداررا که واپس طلب کند بهای\nآنغلام را بغیر حاضر بودن آن غلام وفى دعوى الضياع هل يشترط حضرة المزارعين اختلف\nالمشايخ د بعضهم قالوا ان كان البذر من قبلهم يشترط حضر تهم لانهم مستاجرون\nللاراضى وانكان البذر من قبل رب الارض لا يشترط حضر تهم لانهم اجراء\nبرب الارض (فصول عمادی) و در دعوای زمینیکه کشت زار باشد ایا شرط کرده شده است حاضر بودن کندگان\nبان اختلاف کرده اند مشایخ رحمهم الله بعضی گفته اند که اگر تخم از طرف ایشان باشد شرط است حضور بودن ایشان بیرا که ایشان اجاره گیرندگانه\nان زمینها را و اگر تخم از طرف صاحب زمین باشد شرط نیست حضور بودن ایشان زیرا که ایشان مزدور ان صاحب زمین اند و ذكر\nفي عدة للفتين وهذا اذا ادعى ملكا مطلقا اما لو ادعى الغصب على من جعل الارض\nفي يد المزارع لا يشترط حضرة المزارع (فصول عمادی) و در کتاب عدہ المفتین حکمر شده است اینک کانی\nفایده\nدعوی کردن خریده بخریدن\nفاسد و واپس گرفتن بها را\nفایده\nدر دعوای زمین کشت شده آیا\nحضور کشت کنندگان شرط است\nیا نه","chars":1819,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00450.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/450","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/450","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}