{"book":"adl0016","page":448,"text":"جلد اول\nکتاب اداب القاضی\nفایده\nدر دعوی چیزی اجاره داده شده\nو چیزی گرو نهاده شده و در دعوا\nشفعه و عاریت و امانت\nفایده\nدر دعوای ودیعت\nفایده\nدر عدم صحت دعوای مالک\nبر غاصبکه غصب کرده باشد\nمال اجاره داده شده را از\nنزد اجاره گیرنده\nنزدیکتر است وفي دعوى المستأجر يشترط حضرة الاجر والمستأجر لان الملك للاجر واليد للمستأجر\nوكذلك في دعوى المرتهن يشترط حضرة الراهن والمرتهن لان الملك للراهن واليد للمرتهن\nواذا اراد الشفيع الاخذ بالشفعة وكان ذلك قبل قبض المشترى يشترط حضو البام\nوالمشترى للقضاء بالشفعة فإذا استحق المستعار وجب بالبنية يشترط للقضاء\nله حضرة المعير والمستعير جميعا (عالمگیری) وفي اشتراط حضرة المودع مع المودع *\nاختلاف المشایخ بعضهم شرطوا و بعضهم لا يشترطوا (فصول عمادی) و در دعوای چیز اجاره\nداده شده شرط کرده شده است حاضر بودن اجاره دهنده و اجاره گیرنده زیرا که ملک در ان چیز مرا جاره\nدهنده راست و ید و تصرف مرا جاره گیرنده راست و همچنین در دعوای گرویی شرط کرده شده است حاضر بود\nگرو دهنده وگرو گیرنده زیرا که ملک در انچیز مرگرو دهنده راست و ید و تصرف مرگرو گیرنده راستا و هنیکہ خوا\nشفعه دار گرفتن زمین را بسبب شفعه خود و این شفعه خواستن پیش از قبض کردن خرنده بوا\nانر مین را در تصویرت شرط کرده شده ست حاضر بودن فروشنده و خرنده برای حکم کردن قاضی شفعه\nپس وقتیکه مردی باستحقاق بر چیز عاریت داد و شده را کند با میدن شاهدان شرط کرده شده اس کیم\nقاضی را برای آن مستحق حاضر بودن عاریت دهنده و عاریت گیرنده یکجا و در شرط بودن حاضر شدن آنا\nگیرنده با امانت دهنده در دعوای امانت اختلاف مشایخ است رحمهم الله تعالی بعضی از ایشان شرط نموده اند\nحاضر بودن او را و بعضی از ایشان شرط ننموده اند و در فتاوی رشید الدین اذا جر داره فغضبها\nانسان الدار من يد المستأجر فدعوى المالك على الغاصب لا تصح بدون حضر الاستمر\nودعوى المستاجر على الغاصب بغير حضرة المالك يسمع (فصول عماد) و در فتاوای رشید الدین کو\nشده است اینکه وقتیکه کسی با جاره داد سرای خود را و پسرآران را با جاره گیرنده پس شخصی غصب گرفت\nآن سرای را از دست آن اجاره گیرنده پس دعوای مالک آن سرای بران غصب کننده صحیح نمیشود","chars":1855,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00448.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/448","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/448","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}