{"book":"adl0016","page":447,"text":"جلد اول\n۴۳۸\nکتاب ادب القاضی\nورجح المشترى على بائعه بالثمن واقام البائع البينة على النتاج وعلى وصول ذلك الشئ اليه\nمن جهة المستحق ببيع او نحوه (فصول عماد) او على انه بيع في ملك بایعی (عالمگیری) وان القضاء\nللمستحق وقع باطلاً وليس لك الرجوع بالثمن على هل يقبل هذه البينة بغيبة\nالمستحق اختلف المشایخ رحم فيه و حمر رحم اشترط حضرته و اختار شمس الائمه انه لا یشترط\nحضرته و هكذا افتى بغر غانه هكذا ذكر في فتاوى قاضي ظهير الدين رح وفي الفوايد جدی رح حتہ الله\nقاس مشايخنا كتب كما كتب شمس الائمه رح (فصول عمادی) گفته است امام محمد رحمة الله علیه و قتیکه\nباستحقاق برده شده چیز فروخته شده از دست خرنده آن بملک مطلق یعنی آن خواینده حق در دعواے\nخود سبب ملک را ذکر نکرده بود و اعاده رجوع بنا کر د خرنده آن بفر وشنده خود بیهای آن چیز فروخته\nشده و پس فروشنده گذرانید شاهد انرا که پدرستیکه این فروخته شده را دو شده در ملک من یا\nگذرانید شاهد انرا بر رسیدن انچیز با و از طرف آن مستحق بسبب فروختن یا مانند آن مثل بخشیدن یا فرو مشهدا\nگذرانید شاهد انرا باینکه آن فروخته شده زاده شده در ملک فروشنده مربغ بد رستیکه حکم قاضی برائے\nمستحق باطل واقع شده و نیست مر ترا حق رجوع کردن بر من به بهای آن فروخته شده آیا قبول\nرده میشود این شاهدان فروشنده با غایب بودن مستحق یا قبول کرده نمیشود اختلاف کرده اند مشائخ\nرحمهم الله تعالی در این و محمد رح شرط کرد و است حاضر بودن مستحق را برای قبول شدن بینه بدان شمس لامه\nشرط نکرده است حاضر بودن مستحق را و همچنین شمس الائمه رحم فتوی داده است بفرغانه همچنین می کرده است\nدر فتاوای قاضی ظهیر الدین رح و در فواید پدر کلان من رحم گفته است اینکه بودم که نوشته میکردم مانند\nانکه شمس الائمه نوشته کرده بود في الذخيرة وعلى قياس قول ابي حنيفة رحمة الله وابي يوسف رح\nالأول لا يشترط حضور المستحق وهذا القول خيرة اشبه عالمگیری) و در کتاب ذخیره ذکر شده است\nکه بنا بر قیاس قول امام ابو حنیفه رح و قول اول امام ابو یوسف رح حاضر بودن مستحق شرط نیست و اینقول مختار شکیه ی\nنزدیک","chars":1765,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00447.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/447","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/447","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}