{"book":"adl0016","page":445,"text":"جلد اول\n۴۳۶\nكتاب ادب القاضى\nالابراء بحضرة المدعى ثم غاب المدعى وطلب المدعى عليه من القاضى كتابا باليه\nكما سمع فانه يجيبه الى ذلك و يكتب له (فصول عمادی) ذکر شده است در كتاب\nادب القاضى از کتاب غريب الروايت اینکه وقتيكه مدعى ابرا نمود برای مدعی علیه بحضور قاضی\nو آنمدعی غائب شد و یا مدعی علیه شاهدان گذرانید با برا کردن مدعی بحضور آنمدعی بعد از آن\nآن مدعى غائب شد و طلب كرد مدعی علیه از قاضی نوشته را برا برای آنمدعی چنانچه شنیده بود قا\nانرا از خود مدعی و یا از گواهان مدعی علیه بحضور مدعی پس در بستیکه قاضی قبول کند آن طلب نمودن\nفایده\nمدیونیکه مفلسی باشد\nمالک است مختار کردن\nبعض دین داران\nخود را با داکردن\nدین\nاو را بداءن آن نوشته و بنویسید برای او آن نوشته را وفى فتاوی النقى رحمه الله المفلس المحبوس\nبسبب دين يملك ايار بعض الغرماء على بعض لا اذا غاب غيبة منقطعة فحينئذ يقسم القا\nما له بينهم بالحصص و هذه المسالمة دليل على ان للقاضي ان يقضه دين الغائب من\nمديونه ( فصول عمادی) و در فتاوای نفی رح ذکر شده است که مرد مفلسیکه بندی شده باشد\nبسبب دین مالک است اختیار كردن بعضی صاحبان دین را بادا كردن دین او بر بعضی دیگر مكر وقتيكه\nدیندار غایب باشد غایب بود انیکه احوال و قاصد با و نرسد پس درین وقت قاضی تقسیم کند مال ان\nبندىرا بقدراندازه دينهای صاحبان دين و این ساله دلالت كننده است بر انيكه بدرستيكه مر قاضی راست\nکه ادا کند دینی را که بر غایب باشد از مال مدیو نرا ومفتی دین غائب را نزد خود بدارد و بكير د و ادا کند\nبآن دینی را که بران غایب باشد و رايت فى موضع متزاد احبس المديون وغاب الطالب\nفقال المحبوس انا او دی المال فالقاضى انشاء اخذ المال ووضعه على يدى عدل وانشاء\nاخذ منه كفيلا ثقة بالنفس وهذه المسألة تدل على ان للقاضى ان يقبض ديون\nالغائب من مديونه (فصول عمادى) و دیده ام در جای ثقه و معتمد اینکه اگر بنده ی شد دین دار\nو طلب كننده دین غائب شد پس آن بنده ی كفت كه ادا ميكنم مال صاحب دین را پس اگر قاضی\nقاضی","chars":1706,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00445.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/445","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/445","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}