{"book":"adl0016","page":438,"text":"جلد اول\n۴۳۹\nکتاب ادب القاضی\nوقد اخبرته لجارية انها كانت لتاجر وقتل في غير واستولى عليها انسان\nوبعاهالمها الابد ترحتى وقعت في يد هذا الامير وان الموهوب له الان لا\nيجد وبريئة ذلك المقتول ويعلم انه لوخلاها ضلعت ولو امسكها کذ\nربما يقع في الفتنه فرفع الامرالى القاضي هل للقاضي ان يبيعها من\nذي اليد منابة عن الغائب حتى اذا ظهر المالك كان له على ذى\nاليد ذلك الثمن النائم له ذلك (فصول عمادي ) وذکر کرده در باب هبه از کتاب\nمجموع نوازل اینکه پرسیده شد از امام نجم الدین رحمه الله علیه ازحکم اینکه امیر شحرمی در دست او کنیزی\nبود پس بخشید آن کنیز را بعضی از خدمتگاران خود و آن کنیز خبر کرد آن خدمتگار را ورا که بدرستیگہ من\nکنیز سوداگری بودم و او در کاروانی کشته شد و مردی غلبه یافت بر من و دست بدست شدم تا\nدر دست این امیر افتادم و حال آنکه آنشخص که آن کنیز برای او بخشیده شده بود در حال نمی غت\nوارثان آن کشته شده را و میدانست اینکه بدرستی که اگر بگذارد در با کند آن کنیز را ضایع خواهد شد اگر\nهمچنین بگاندا و را بسیار بار در فتنه و فساد خواهد افتاد پس این حادثه را قاضی بر د آیا یت بر قاضی که\nآن کنیز را بذ و لید بفروشد از جهت نایب بودن قاضی از طرف آن غایب تا آنکه اگر مالک آن کنیز\nپیدا شود مر او را برد و الید بهائی آن کنیز باشد یا رو نیست گفت امام نجم الدین رحمة الله علیه که رو\nم قاضی را فروختن آن کنیز بة واليد وذكر في باب المأذون من محاضر القاصى \nابي جعفر الاستروشني و القاضى لا يملك تزويج أمة الغائب والمجنو\nوعدمها وله ان يكاتبهما وان يبيعهما و في ادب القاضي غريب\nالرواية اذا مات انسان ولا يعلم له وارث فباع القاضي داره يجوزو\nولا يحل بموضع الوارث يجوز ويكون خطا الا يرى انه لو باع الآبق يجوز وذكر\nفايده\nنکاح دادن کنیز غایب و دیوانه\nو غلام ایشان مکابت کردن\nو فروختن آنها","chars":1562,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00438.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/438","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/438","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}