{"book":"adl0016","page":435,"text":"جلد اول\n۴۲۶\nکتاب ادب القاضی\n\nعند اتحادهما جزموا به ناقلادباسیه وفی القدیه یصح للمتو اقراض ما فضل من غلة الوقف لو احرز\n(بحر رائق) اگر تصرف کننده وقف مال مسجد را بکسی قرض داد تا بگیرد آنرا وقت حاجت بآن\nو حال آنکه آن قرض دادن بهتر بود در نگهبانی از نگاه کردن خود آن تصرف کننده آنرا پس باکی نیست\nبآن و در فتاوای عده ذکر شده است اینکه تصرف کننده وقف ارویست قرض دادن آنچه که زاید\nفایده\nدرینکه پدر عاریت ندهد مال پسر\nصغیر خود را\nفایده\nدرینکه پدر یا وصی یا جد قاضی\nمزدور کند پسر صغیر را\nفایده\nدرینکه قاضی حکم کرد بسبب بدان چمیکه\nمعلوم او شده باشد غایب شد مر او را\nمال باشد مزاهم رحم ایا قاضی در ان مال\nاو را بحصیکه حکم شده مرا می دھی\nباشد از حاصل وقف اگر آن قرض دادن نگاه دارنده تر باشد مال وقف را و اختلفوا فی اعارۃ الاب\nمال ولده الصغير و الصحيح لا و في الخزانة اذا اجر الاب والجد و القاضي الصغير العمل من\nالاعمال التي تليق ف الصحيح جوازها وانكانا قل من اجرة المثل بحر رائق) لان للوصی والاب وللجد\nاستعماله بلا عوض بطريق التهذيب والرياضة فبالعوض اولی (رد المحتار)\nو علما اختلاف کرده اند در عاریت دادن پدر مال پسر صغیر خود را و در روایت صحیح روا نیست\nو در کتاب خزانه ذکر شده است وقتی که پدر و یا وصی و یا پدر کلان و یا قاضی مزدور کرد صغیر را برای\nاز کار می که لایق آن صغیر باشد پس رواست صحیح روا بودن آن است اگر چه آن اجاره یکترا زیر\nمثل او باشد زیرا که مر وصی و پدر و پدر کلان را رو است بکار داشتن صغیر را بغیر از عوض بطریق ادب\nکردن بوی و بطریق ریاضت پس بکار داشتن بعوض به بهتر وجه رواست قضی بالبيئة\nتعا المقضى عليه وله مال عند الناس لا يدفع إلى المقضى حنى يحضر الغائب لمنفعة المر والا ولاد الصغار\nوالولد كذلك در این بناء عن دريح المظلين حکم کرد قاضی بسبب گشته شدن بدان پسر غایب شد آنشخصی که حکم گشته شد\nبر د بر او و حال آنکه آن غایب را نزد مردمان بودند قاضی آنمال اورا انزد مردم است آنشخص که حکم کرده شاد بود برای\nتا انکه حاضر شود آن غایب مگربجهت نفقه زن او و گرزند اوترهم ونفقه زنان و و بر نفقه اولا د ناهی خوردا و و ونفقه در نداد\nاو همچنین اگر بزرگ است این ما عما رواه محمد رحمه الله وفى الصغرى كذلك لو مات وله من غيت مالا يفتى\nالمقربه له ماله ما لغا لا يدفع شيئا حنى يحضر ناية أو يحضر المنفق عليه او غائبا (جامع الفصولين)","chars":2017,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00435.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/435","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/435","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}