{"book":"adl0016","page":434,"text":"کتاب ادب القاضی\n۴۲۵\nجلد اول\n\nولد صغیر خود را برای خود در روایت امام حسن رحمة الله از امام ابو حنیفه رحمة الله علیه و فی البین\nفایده\nللوصى ان يستقرض لنفسه على الاصح فلو فعل ثم انفق على اليتيم مذ يكون متبرعا\nدر بیانیست مرقاضی و پدر و وصی\nواذا صامضا فلا ميخلفه ما لم يرفع الا الى الحاكم (رد المحتار) و همچنین نیست مرقاضی\nصغیر که قرض گیرو مال او را\nکه مال یتیم را قرض گیرد برای خود بنابر صحیح ترین روایتها پس اگر وصی مال یتیم را قرض گرفت و بعد ازان\nبرای خود\nصرف و خرچ نمود بر ان یتیم یک ده درین صورت آن وصی احسان کننده میشود و قرض آن صی\nادا نمیشود و وقتیکه وصی تاوان دار آن مال شد پس خلاص نمیشود از ان تاوان تا که نبرد آن\nآن را امرا بقاضی و وقتی که بقاضی برد و قاضی حکم کرد بادای آن قرض در این وصی ادا کرد انرا خلاص\nفایده\nمیشود وقيد بالاقرار لان الوصى بملك الايداع والبيع نسبة لما ذكى وارز اقرضها\nدر بیانکه وصی مالک میشود امانت\nوفي جامع الفصولين ولو اقرض الوصى لا يعد خيانة فلا ينزل به واطلق فى الوصى\nنهادن و فروختن مال یتیم را بیهای\nوشمل القاضى كما في جامع الفصولين واشار بالوصي الى ومتولى الوقف وله افراد مال المسجد\nفایده\nاقرضه ضمن كذا في سير المستقر كذا في الخزانة ودليل ايدعه الا من في عياله (بحرالرائق)\nدر بیانیست مر متوقف کننده و با\nو مقید کرد حکم نار وا بودن فعل وصی را بقرض دادن زیرا که وصی مالک میشود امانت نهادن و فروختن\nکه قرضی دهد مال مسجد را\nمال یتیم را ببهای نسیه چنانچه فقها ذکر کرده اند در کتاب وصایا و ذکر شده است در کتاب جامع الفصولین\nکه اگر وصی قرض داد مال یتیم را این قرض دادن او خیانت شمرده نمیشود پس معزول کرده نمیشود از وصی بودن\nبسبب آن و مطلق گفت وصی را پس شامل شد وصی پدر و وصی قاضی را چنانچه در کتاب جامع الفصولین\nذکر شده است و اشارت کرد دست بذکر وصی باینکه روا نیست متصرف کننده وقف القرض دو\nمال مسجد پس اگر قرض داد تصرف کننده وقف مال مسجد تا وان دار میگردد چنانچه در خزانة و قرض گیرنده کام\nهمچنین ذکر شده است در کتاب خزانة المفتین و نیست مر متصرف کننده وقف را امانت نهادن\nفایده\nمال مسجد مگر دوست که امانت نهد انرا نزد کسی که در عیال او باشد القیام لوازم حيا لهالمسجد لميتا\nقرض دادن قیم مال مسجد\nبا متولی محله وقف","chars":1935,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00434.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/434","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/434","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}