{"book":"adl0016","page":430,"text":"جلد اول\n\nكتاب ادب القاضي\n\nاو در متن بربیان قول اول ازجهت متابعت كتاب انرا فوایده اینست که بهتر كردن او قول اول او نیز در حكمت\nده قول ده در فتاوای تاتارخانیه و بزازیه و مجملة شيوخ مشایخ ما ملا علي تركمانی رحمة الله عليه و بده میانجی نیر اختیم\nان این است كه من میگویم اینهین سبب است که حال قاضیان او می میکند بعضی وارثان آن مرده است که\nاو غرق باشد بدين او بفروختن آن از جهت ادا كردن دین او از جهت آنکه موافقت حاصل شود میان هر دو قولی\nاز جهت عمل كردن بهر دو معنی چونکه در ولایت فروختن تركه مستغرقه دو قول است قول اول آنکه\nولایت فروختن آن مرقاضی راست خواه وارثان از فروختن آن منع بیارند یا منع نیاورند از ان قول\nدویم انكه ولایت فروختن آن خاص مر وارثان مرده راست اگر وارثان از فروختن آن منع نمی آون\nپس از سبب همین دو قول قاضیان این زمان که مجتهد نیستند اذان میکنند وارثان مرده را بفروختن آ\nآن جهت ادا کردن دین مرده تا که فروختن آن بنابر هر دو قول نافذ در واگردده عمل بهر دو قول نیا\nوفی وصايا النوادر لعمر بن ابی نصر رحمة الله في من مات و ترك ضياعاً وعليه\nدين وارادت الورثة ان يقضوا دينه ليبقو لهم الضياع واتفقوا على\nذلك وتحملوا قضاء دين الميت وانفاذ الوصايا من اموالهم فلم ذلك فان لم\nواختلفو فالموصى ان ينفذ الوصايا ويقضى الدين من مال الميت ولا يلتفت الى قولهم في\nما احتاج من مال الميت (فصول عمادی) و در کتاب وصایا از کتاب از بل روایت کرده آ\nاز ابونصر رحمة الله در باره شخصی که مرده باشد و ترکه گذاشته باشد زمین را و بر او دین باشد و ارثان او\nاراده کردند که دین او را ادا کنند جهت آنکه آن زمین برای ایشان باقی بماند و بر این اتفاق کردند بیا\nادا نمودن دین مرده را و نافذ گردانیدن وصیت های او را از مالهای خود پس مر آن وارثان است\nاین امر اگر وارثان مرد و اتفاق نکرده بودند و اختلاف کردند درین امر پس مر وصی آن مرده است\nکه جاری کند وصیتهای آن مرده را و ادا کند دین او را از مال آن مرده والتفات نکند بقول آ\n\nماده\n\nدرینکه شخصی بمیرد و گذاشته باشد زمین\nو بر او دین باشد","chars":1758,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00430.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/430","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/430","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}