{"book":"adl0016","page":420,"text":"جلد اول\n١١\nکتاب ادب القاضی\nبهای آن فروخته شده برای فروشنده آن و دانسته نمیشد که آن خریدار کجاست مرقاضی را است اینکه\nبفروشد آن چیز فروخته شده را و بدهد بهای آنرافروشنده اگر آن فروخته شده چیزی منقولی باشد\nمانند جامه و غیر آن اما اگران فروخته شده زمین یا سرای باشد پس قاضی نفروشد آنرا و اگر کسی گرو کرد\nمالی را بدینی و درین دار که گرو دهنده است غایب شد بغایب شدنی که خبر ا ونمی آمد و قاصد با و نمیرسید\nپس گروگیرنده برد آن امر را بقاضی تا اینکه قاضی بفروشد مال گروی را بسبب دین گرو دهنده فتیان\nکه قاضی را روا باشد آن فروختن قاض اخبر ان فلان الطلق امرا ته ثلاثا وهو ممسکها في البيت او\nاسترق الحرة وان كان المخبر عد لين بطلبه القاضي اشد الطلب وان كان غیر عد لا یجب\nالطلب وانكان عدل ان لم يصدقه فكذلك وان صُدَّ قطلبه (خزانة المفتين)\nخبر داده شد قاضی را که بدرستی که فلان شخص زن خود را طلاق کرده است بسه طلاق و حال انیکه\nشوهر او در خانه خود نگاه میدارد آن زنرا یا خبر داد دشد قاضی را که بدرستی که آن فلان کنیزری\nگرفته زنان آزاد را اگر خبر دهنده دو مرد عادل بودند قاضی طلب کند او را سخت طلب کردن واگر\nخبر دهنده یکمر دغیر عادل نبوده ا جب نیست بر قاضی طلب کردن آن فلان و اگر خبر دهنده یکمرد\nعادل بود اگر قاضی راستگوی نمیدانست اور اپس همچنین حکم است کے طلب کردن او واجب نیست\nبر قاضی و اگر راستگوی دانست طلب کند آن فلان الغریب اذامات وترك مالا للقاء\nان يتربص مدة حتى يحضر الوارث فان لم يحصر يضعه في بيت المال ويصرف بالمظاليم\nونفقة الايتام فلوصَرفه تم حَضَرَ الوارث يقضى ماله من بيت المال (جزء المفتين)\nوقتی که مسافر مرد و گذاشت مالی را پس مرقاضی راست که چند مد و انتظار نماید تا وارث آن مرده حاضر\nشود پس اگر وارث او حاضر نشد بنهد آن مال را در بیت المال و صرف کند آن مال را بساختن پلها\nونفقہ یتیمان پس اگر قاضی آن مال را بآن مصرفها صرف کرد و بعد از ان وارث آن مرده حاضرشد\n\nفایده\nاینکه خبر داده شد قاضی را که فلان شخص\nزن خود را طلاق سه گانه کرده وحال\nآنکه نگاه میدارد یا خبر داده شد فلان\nشخص کنیزری گرفته است زنان آزاد را\n\nفایده\nوقتی که مسافر میرد و مالی ازو\nبماند","chars":1849,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00420.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/420","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/420","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}