{"book":"adl0016","page":381,"text":"جلد اول\n٣٤٣\nکتاب ادب القاضی\nفایده\nدر همین نوع ده مساله هاست\nدر کتاب تلخیص جامع\nفایده\nمسأله اول از کتاب تلخیص جامع\nفایده\nمسأله دوم از کتاب تلخیص جامع\nبود مال گردید دست و منع کننده آن کشنده از عفو کردن آن ولی غایب او پس گذرانید\nآن دعوی کننده و عفو شاهده انرا بعفو کردن ولی غایب قبول کرده می شود شاهدان او و حکم\nکرده میشود بعفو کردن در حق حاضر و غایب یعنی حصه ان حاضر مال میگردد و حصه ان خایب\nساقط میشود و همچنین ذکر شده است در فصول عمادی و من هذا النوع مسألتان في\nتلخيص الجامع الاولى قال لغيره يا ابن الزانية وامه ميت وادعى\nانها كانت امة لفلان فاقام ابنها بنينة ان فلانا اعتقها او اقام\nببينة انها فلانة بنت فلان القريشي فانه يقضى بعتقها في الاولى\nوبنسبها في الثانية وانكان المعتق والمنسوب اليه غائبين ويقضى قأ\nلحد على القاذف (بحر رائق) و ازین قسم دویم که مدعا و چیز مختلف باشد و مدعا\nبر غایب سبب باشد مربد عا را بر حاضره و مسأله است که ذکر کرده شده اند در کتاب تلخیص جامع\nمسأله اول جامع این است که مردی گفت مرد یگر بر اکه ای پیشه زانیه یعنی ما در تو زنا کارست\nو حال اینکه مادر او مرده بود و آن قذف کننده دعوی نمود که بدرستیکه ما در او کنیز فلان بود پس پسر آنزن\nگذرانید شاهده انرا که بدرستیکه آن فلان مادر مرا آزاد کرده بود و یا گذرانید شاهدا نرا که مادرم فلانه دختر\nفلان قریشی بود پس بدرستیکه قاضی در صورت اول که شاهدان آزادی در خود گذرانده بود حکم کند بازاد بودن آن\nاو و در صورت دو یم که شاهدان گذرانده بود بقریشی بودن مادر خود حکم کند بثبوت نسب آن زن از آن\nفلان قریشی اگر چه شخص آزاد کننده و آن شخصیکه نسبت نسب با و کرده شده است غایب\nباشند و قاضی حکم کند سجد زدن بر آن قذف کننده الثانية اقام البينة ان نسبه\nيلتقى مع نسب الميت الى جد الميت وانهم لا يعلمون له وارثا غير فانه يقضى له\nبميراثه وان لم يحضر اباؤهم ولا وكلاؤهم وفيه قضاء على الغائب (بحر رائق)","chars":1651,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00381.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/381","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/381","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}