{"book":"adl0016","page":374,"text":"جلد اول\n۳۶۵\nکتاب ادب القاضی\n\nآن قسم اول که بآن چیز دعوی کرده شده یک چیز باشد پس در چند سطرهاست اول ازین سطرها این ست که شخصی\nدعوی کرد سرائی را که در دست مردی بود که بدرستیکه این سرای ملک منست که خریده ام آنرا از فلان غایب\nوذوالید منکر شد پس مدعی گذرانید شاهد انرا برخریدین آنسرای از فلان غایب که مالک آنسرای بود حکم\nکند قاضی برای مدعی بآنسرای این حکم قاضی حکم است بر غایب و حاضر زیرا که خریدن مدعی از مالک سبب ست\nبرای آنچیزیکه دعوی میکند آنرا بر حاضر البتة الثانية اذا ادعى على ذي اليد الارتهان من غائب وانكر\nذواليد وقال المودع و أقام المدعي البينة انه ارتهنهما من فلان الغائب كذا وهو يملكها هل تقبل\nكانت واقعة الفتوی اجبت انه تقبل هذه البينة وينصب القاضی خصما عن الغائب (فصل عمادی)\nدویم از ان سطرها این ست که اگر دعوی کرد کسی بر ذوالید که گرو گرفتن سرائی را از شخص غایب و منکر شد\nذو الید و گفت که این سرای سرای منست پس آندعی گذرانید شاهدانرا که این سرای را گرو گرفته ام از فلان\nغایب باینقدر درم وحال آنکه غایب مالک آنسرای بود آیا قبول کرده میشود شاهدان آن مدعی و این قضیه\nبود که فتوی بآن خواسته شده بود و جواب داده بودم که قبول کرده میشود این شاهدان او وا یستاده میشود\nآن ذوالید حاضر خصم از طرف آن گرو دهنده غایب الثالث اذا ادعى على اخر انه كفل عن فلان\nالغائب بما بيني وبينه عليه فأقرالمدعى عليه بالكفالة وانكر ان دفانا ماله محمر البينة انه دان\nله على فلان الغائب يغضوها على الكفيل كذا والغائب حاضر لوحضر القاضي وانكر لا تلتفت\nالى انكار (فتح القدير) سوم از ان سطرها این ست که اگر دعوی کرد مردی بر مردی دیگر که این مردضامن\nشده است از طرف فلان غایب بآن دینی که مر اثابت و واجب شود بران غایب پس اقرار کرد آن مدعی علیه\nبضامن شدن خود و منکر شد از ثابت بودن حق مدعی بران فلان غایب پس مدعی گذرانید شاهدانرا برینیکه\nثابت شده مرا بران فلان غایب ہزار درم مثلا پس بدرستیکه قاضی حکم کند باین گواهی بر مدعی\nآن ضامن که حاضرست و آن فلان غایب تا اینکه اگر حاضر شد آن غایب منکر شد از حق مدعی التفات کرده نمیشود بانکا\n\nفایده\nمسئله دویم از قسم اول\n\nفایده\nمسئله سوم از قسم اول","chars":1857,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00374.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/374","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/374","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}