{"book":"adl0016","page":372,"text":"جلد اول \n۳٦۰\nکتاب ادب القاضی\n\nوله ورثة وله مال في المصر في يده اقوام وهم مقرون انه للمقضى عليه قال لا ادفع المال الى عمود من الا\nشياحتى يحضر المقضى عليه او كان غائبا او ورثته انکامیتا (عالمگیر) گفته است ابن سماعه رحمه الله\nکه روایت کرده است از امام محمد رحمه الله که مردی دعوی نمود بر مردی دیگر مالی را پس قاضی حکم کرد بوی\nبان مال بر مدعی علیه بسبب شهادتی که گذرانیده بود انشا نز امدعی بعد ازان غایب شد انشخصی که حکم بر و شد\nبود و یا مرد و مران مرد و راوارشان بودند و مراور امالی بود در امشهر در دست قومی که اقرار کنان بودند که این\nمال مرانشخصی است که حکم بر ا و شده درینصورت امام محمد رحمه الله علیه گفته است که من نمیدهم از ان مال بیچ چیزی\nبمدعی تا اینکه حاضر شود خود انشخصی که بر وحکم شده اگر غایب باشد یا حاضر شود وارث ا واگر مرده باشد والاشتها\nبالقضاء منه كالانشا بانه والخصر قال في شهادا تا لعنب اشهد القاضيوا اني حكمت الفقار على فلابعد\nاشهاد باطل والحضور شرط وفي هذا القدر نسجه اذامها القاضي كنت على فلا بكر و مو غائب لم يقبله البحر الرائق\nوا خبار کردن قاضی بحکم کردن خودمانند جدید حکم کردن اوست درینصورت ناچار است مر قاضی را در وقت اخبار\nکردن بحکم خوداز حاضر بودن شخص که حکم بر او کرده شده گفته است در باب شهادات کتاب فقیه که شاهد گرفتن\nقاضی شاهد انرا که بدرستیکہ من حکم کرده ام برای فلان بر فلا شخص در نقد برپس آن شاهد گرفتن قاضی شاهد گر بند\nباطل است و حاضر بودن انشخصی که حکم بر وگرده شده برای این شاهد گرفتن شرط است و درکتاب تني القاضی\nرحمه الله ذکر شده است که اگر قاضی گفت حکم کرده ام بر فلان باین محمقد مد و حال آنکه آن فلان غایب بور\nقاضی درینشگوی کرده نشود بی حاضر بودن آن شخصی که حکم بر و کرده شده است و من يقوم مقامه\nقد يكون نائبا با نابه ( هدايه ) كوكيله ووصیه (در مختار) ای وحی الميت ويجوز عود الضمير الى\nالصغير المعلوم من المقام فانه في حكم الغائب وشمل وحى الوصى ايضالهانه يتولى الوقف\nو مختار ) اوبانابة الشرع كالوحى من جهة القاضي قد يكون حكاوان كان\nما يدعى على الغائب سيبالما يدعيه على الحاضر ( هدايه )\n\nفایده \nاخبار بقضا مانند انشا است","chars":1856,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00372.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/372","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/372","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}