{"book":"adl0016","page":354,"text":"جلد اول\n۲۲۵\nکتاب ادب القاضی\nو ذکر شده است در اول کتاب مستفتی اینکه اگر بدرستی فقیهی مرزن خود را گفت که تو طلاق باشی ببنیته\nو آن قول خود را یک طلاق رجعی میدانست و قصد کرد برین که بدرستی او زن اوست پس\nرجوع کرد باز آن بعد ازان گفت دیگر زن خود را که تو طلاق باشی البته واو در آنروز که گفته بود\nاین قول خود را سه طلاق میدانست آنرا درین صورت آنزن دیگر او حرام میشود باین قول و\nپس یک مرد بر او وزن شد که تحقیق گفته است هر هر دو می ایشانرا یک قول حلال میشود یکی از\nایشان برای او حرام میشود دیگر ایشان بر او واذ كان المبتلي فقيها له رأى فاستفتي فقيها\nاخر فافتاه بخلاف رأيه يعمل برأى نفسه وانكان المبتلي جاهلاً يا خذ بفتوى افضل\nالرجال عند عامة الفقهاء ويكون ذلك بمنزلة الاجتهاد له (عالمگیری)\nو وقتی که شخص گرفتار شده باین قول فقیهی باشد که او را رای و اعتقادی در حکم شرع باشد پس آن فقیه\nطلب فتوی کند از دیگر فقیهی پس آن فقیه دیگر فتوای بدهد او را بخلاف اعتقاد او در تیصورت\nعمل کند با عتقاد خود و وقتی که آن شخص گرفتار شده باین قول نادان باشد پس بدرستی که او عمل\nکند بفتوای بهتر و عالمتر مردان نزد اکثر فقها رحمهم الله تعالی و میشود این عمل کردن او بفتوای بهتر\nو عالمتر مردان بمنزله اجتهاد برای او فان افتاه مفت في تلك الحادثة وهو جاهل قضي\nقاض فى تلك الحادثة بخلاف الفتوى والحادثة مجتهد فها يتبع رأى القاضيلات\nالى فتوى المفتى وانكان المفتى اعلم من القاضى فى تلك الحادثة (عالمگیری)\nپس اگر فتوی داد آن گرفتار شده را مفتی در ان حادثه وحال اینکه آن گرفتار شده نادان بود با حکام\nشرع وحکم کرد قاضی در آن حادثه بخلاف از ان فتوای مفتی و حال اینکه آن حادثه محلی بود اختلان\nکرده شده در میان مجتهدان درین صورت آن گرفتار شده متابعت کند رای قاضی را\nو التفات نکند بفتوای مفتی اگرچه آن مفتی در آن حادثه عالمتر باشد از ان یحیی","chars":1599,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00354.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/354","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/354","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}