{"book":"adl0016","page":339,"text":"جلد اول\n۳۳۰\nکتاب ادب القاضی\n\nيرفع الخلاف ايضا (رد المحتار) ہفدہم اینکه قاضی حکم کند بجدائی میان زن و شوهر بشاهدتی دادن\nزن شیر دهنده بشیر خوردن ایشان ہژدہم اینکه حکم کند قاضی برای پسر خود این حکم او نافذ نمیشود زیرا\nحکم برای پسر او حکم است برای خود او از یک وجه اما اگر حکم کرد قاضی بشاهد ی پسر برای پدر او ایا\nاین یعنی حکم کرد بشاهدتی پدر برای پسر او پس درین حکم اختلاف است میان صحابه بعد از ان\nواقع شده اجماع بر باطل بودن این حکم پس نزد امام محمد رحمه الله نمیشود بنابرین که اجماع پسین\nرافع دور میکند اختلاف پیشین را نزد امام محمد و امر رفع اليه حكم صبي و كافر في اقرار نظائم\nاى لو قضى مما حكم به هذان لا ينفذ (رد المحتار) والحكم بحجر سفیه (اشباه ونظاير) یعنی لوحجر\nالقاضى على سفیه فاطلقه آخر جاز و بطل قضاء الأول فليس لقاض ثالث ان ينفذ (رد المحتار)\nوبصحة بيع نصيب الساكت من قن حرره احدهما (اشباه ونظاير) اي\nحرره احد الشريكين معسرا كما في البحر اي لو باع الساكت نصفه وقضى القاضي\nبه ثم اختصموا الى اخر فانه يبطله ( رد المحتار )\nنوز دہم اینکه برده شد بقاضی حکم پسر یا بالغ یا حکم کافر یعنی اگر قاضی حکم نمود بآنچیزیکه حکم کرده بود\nبآنچیز این هر دو نافذ نمیشود بیستم اینکه برده شد بقاضی حکم قاضی دیگر منع کردن شخص کم عقل از تصرف\nنمودن دراموال خود یعنی اگر قاضی حکم منع بودن تصرف کرده بود بشخص کم عقل پس قاضی دیگر اجازه تصرف گران\nکم عقل داد است حکم او و جازه کردن تصرف باطل میکرد حکم قاضی اول پس نیست هر قاضی عصر را اینکه جاری کند حکم قاضی\nاول را بیست یکم اینکه قاضی کم کرده بو صحیح بودن فروختن حضہ شریک سکوت کننده ازغلام یک آزا کرد دارا یکی دز\nشریک یعنی آن غلام را آزاد کرده بود یکی دو شریک در حالیکه تاوان بود آن شریک آزاد کننده چنانکه در بحر است\nدر کتاب حجربابق یعنی اگر آن شریک سکوت کننده فروخت حصه خود را و قاضی حکم کرد به صحیح بودن آن فروختن\nبعد ازان دعوی را بردند بقاضی دیگر پس بدرستیکه آن قاضی دیگر باطل کند حکم قاضی اول را","chars":1728,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00339.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/339","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/339","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}