{"book":"adl0016","page":333,"text":"جلد اول\n۳۲۴\nکتاب ادب القاضی\n\nفایده\nدر بیان اقسام حکمهای قاضیان\n\nنقضه وان ابطله بطل و ليس لاحد ان يجيزه (خزانة المفتين)\nو حاصل کلام این است که تمامی حکمهای قاضیان بر چند قسم است، بعضی ازین قسمهاست\nکه حکم کند قاضی مخالف از آیت و حدیث و اجماع امت و این حکم او باطل است نیست\nمر هیچکسی را از قاضیان دیگر که بران حکم امضا کنند و هست مر هر یکی از قاضیانرا که بشکند\nآن حکم را وقتیکه برده شود آن حکم بآن قاضی، و بعضی از ان قسمها این است که حکم کند قاضی\nدر مسئله که اختلاف کرده شده باشد در حکم آن و درین قسم جابر می میشود حکم او و نیست\nمر هیچکس را از قاضیان دیگر که بشکند آن حکم قاضی را، و بعضی از ان قسمها این است که قاضی\nحکم کند بیک چیزی که خلاف در ان معلوم شود بعد از حکم قاضی یعنی بعد از حکم معلوم شود\nو تصور کرده شود که در مسئله اختلاف کرده شده است یا اختلاف از نفس حکم باشد پس درینصورت\nبعضی علما رحمهم الله تعالی میگویند که حکم او نافذ و جار می نیست بلکه موقوفست با مضائی قاضی\nاگر قاضی دیگر امضا کرد بحکم قاضی اول رواست حکم قاضی اول، گویا که قاضی دویم حکم کرده\nدر مسئله که اختلاف کرده شده است در ان و نیست مرقاضی سوم را اینکه بشکند حکم ان قاضی\nاول را، و اگر قاضی دویم باطل کرد آن حکم قاضی اول را باطل میشود حکم آن قاضی و نیست\nمر هیچکس را که امضا کند بآن حكم القاضی اذا قضی فی مجتهد فيه نفذ قضاؤه الا فی مسائل من\nاصحابنا رحمهم الله فيها على عدم النفاذ لوقضى ببطلان الحق بعفوالمدعياشيا، ونظائره ای خلافاً\nقاله فالمحيط بثلاث سنين هر المصر بطریقه لانه قول مجهول فلا ينفذ قضاء القاضيه فاذا\nرفع الى اخر يبطله وجعل المدعى حقه كما فى النهاية قلت والظاهرانه ليس المراد من هذا القول بطلان\nالحق فى الاخرة بل بطلان الدعوى به لكن كونه مجهولا ليس على اطلاقه بل هو معمول عندنا\nحيث قامت قرينة على بطلان الدعوى كما تقدم فى مسائل السكوت من عدم سماع الدعوى","chars":1633,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00333.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/333","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/333","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}