{"book":"adl0016","page":322,"text":"جلد اول\n۳۱۳\nکتاب ادب القاضی\nالسلطان القضاء بصحيح مذهبه والا فلا خلاف في عدم صحة\nحكمه بخلافه لكونه معزولا عنه قلت تقييد السلطان\nبذلك غير قيد لما قاله العلامة قاسم في تصحيحه من\nان الحكم والفتوى بما هو مرجوج خلاف الاجماع وقال العلامة قاس\nفي فتاواه وليس للقاضي المقلد ان يحكم بالضعيف لانه ليس من\nاهل الترجيح فلا يعدل عن الصحيح الا لمقصد غير جميل\nولو حكم لا ينفذ لان قضاؤ قضاء بغير الحق لان الحق هو الصحيح\nوما وقع ان القول الضعيف يتقوى بالقضاء المراد به\nقضاء المجتهد كما بين في موضعه (رد المحتار) فایده\nدرینکه پادشاه مقید کند قاضی را\nگفته است علامه شرنبلالی رحمه الله در شرح وهبانيه که محل اختلاف امام و صاحبین رحمهم الله تعاى\nدر روا بودن حکم قاضی مخالف مذهب او و در ناروا بودن آن در آن صورت است که پادشا به حکم کردن بصحیح مذهب او\nمقید نکرده باشد قاضی را بصحیح مذهب او و اگر پادشاه مقید کرده بود قضای قاضی را\nبصحیح مذهب او هیچ اختلاف نیست در ناروا بودن حکم قاضی بخلاف مذهب او از جهت\nمعزول شدن او از ان حکم که مخالف مذهب اوست و من میگویم که مقید کردن سلطان\nحکم قاضی را بصحیح مذهب قید برا می ناروا بودن حکم مذکور نیست یعنی ناروا بودن قضای\nقاضی بخلاف مذهب او مقید با مر پادشاه نیست از جهت آنچیزی که علامه قاسم رحمة الله\nگفته است در تصحیح خود اینکه حکم قاضی و فتوای مفتی بقول ضعیف مخالف اجماع است\nو نیز گفته است علامه قاسم رحمه الله در فتاوای خود که قاضی مقلد روا نیست\nکه حکم کند بقول ضعیف زیر اکه او از اهل ترجیح نیست پس او عدول نمی کند","chars":1328,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00322.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/322","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/322","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}